Saturday, 29 January 2022
Complete Bhagvad Geeta श्रीमद्भगवद्गीता
अथश्रीमद्भगवद्गीता/अथप्रथमोऽध्यायःअर्जुनविषादयोगः/धृतराष्ट्रउवाच/धर्मक्षेत्रेकुरुक्षेत्रेसमवेतायुयुत्सवःमामकाःपाण्डवाश्चैवकिमकुर्वतसञ्जय/सञ्जयउवाच/दृष्ट्वातुपाण्डवानीकंव्यूढंदुर्योधनस्तदाआचार्यमुपसङ्गम्यराजावचनमब्रवीत्/पश्यैतांपाण्डुपुत्राणामाचार्यमहतींचमूम्व्यूढांद्रुपदपुत्रेणतवशिष्येणधीमता/अत्रशूरामहेष्वासाभीमार्जुनसमायुधियुयुधानोविराटश्चद्रुपदश्चमहारथः/धृष्टकेतुश्चेकितानःकाशिराजश्चवीर्यवान्पुरुजित्कुन्तिभोजश्चशैब्यश्चनरपुङ्गवः/युधामन्युश्चविक्रान्तउत्तमौजाश्चवीर्यवान्सौभद्रोद्रौपदेयाश्चसर्वएवमहारथाः/अस्माकंतुविशिष्टायेतान्निबोधद्विजोत्तमनायकाममसैन्यस्यसंज्ञार्थंतान्ब्रवीमिते/भवान्भीष्मश्चकर्णश्चकृपश्चसमितिञ्जयःअश्वत्थामाविकर्णश्चसौमदत्तिस्तथैवच/अन्येचबहवःशूरामदर्थेत्यक्तजीविताःनानाशस्त्रप्रहरणाःसर्वेयुद्धविशारदाः/अपर्याप्तंतदस्माकंबलंभीष्माभिरक्षितम्पर्याप्तंत्विदमेतेषांबलंभीमाभिरक्षितम्/अयनेषुचसर्वेषुयथाभागमवस्थिताःभीष्ममेवाभिरक्षन्तुभवन्तःसर्वएवहि/तस्यसञ्जनयन्हर्षंकुरुवृद्धःपितामहःसिंहनादंविनद्योच्चैःशङ्खंदध्मौप्रतापवान्/ततःशङ्खाश्चभेर्यश्चपणवानकगोमुखाःसहसैवाभ्यहन्यन्तसशब्दस्तुमुलोऽभवत्/ततःश्वेतैर्हयैर्युक्तेमहतिस्यन्दनेस्थितौमाधवःपाण्डवश्चैवदिव्यौशङ्खौप्रदध्मतुः/पाञ्चजन्यंहृषीकेशोदेवदत्तंधनञ्जयःपौण्ड्रंदध्मौमहाशङ्खंभीमकर्मावृकोदरः/अनन्तविजयंराजाकुन्तीपुत्रोयुधिष्ठिरःनकुलःसहदेवश्चसुघोषमणिपुष्पकौ/काश्यश्चपरमेष्वासःशिखण्डीचमहारथःधृष्टद्युम्नोविराटश्चसात्यकिश्चापराजितः/द्रुपदोद्रौपदेयाश्चसर्वशःपृथिवीपतेसौभद्रश्चमहाबाहुःशङ्खान्दध्मुःपृथक्पृथक्/सघोषोधार्तराष्ट्राणांहृदयानिव्यदारयत्नभश्चपृथिवींचैवतुमुलोऽभ्यनुनादयन्/अथव्यवस्थितान्दृष्ट्वाधार्तराष्ट्रान्कपिध्वजःप्रवृत्तेशस्त्रसम्पातेधनुरुद्यम्यपाण्डवः/हृषीकेशंतदावाक्यमिदमाहमहीपते/अर्जुनउवाच/सेनयोरुभयोर्मध्येरथंस्थापयमेऽच्युत/यावदेतान्निरीक्षेऽहंयोद्धुकामानवस्थितान्कैर्मयासहयोद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे/योत्स्यमानानवेक्षेऽहंयएतेऽत्रसमागताःधार्तराष्ट्रस्यदुर्बुद्धेर्युद्धेप्रियचिकीर्षवः/सञ्जयउवाच/एवमुक्तोहृषीकेशोगुडाकेशेनभारतसेनयोरुभयोर्मध्येस्थापयित्वारथोत्तमम्/भीष्म-द्रोणप्रमुखतःसर्वेषांचमहीक्षिताम्उवाचपार्थपश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति/तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थःपितॄनथपितामहान्आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा/श्वशुरान्सुहृदश्चैवसेनयोरुभयोरपितान्समीक्ष्यसकौन्तेयःसर्वान्बन्धूनवस्थितान्/कृपयापरयाविष्टोविषीदन्निदमब्रवीत्/अर्जुनउवाच/दृष्ट्वेमंस्वजनंकृष्णयुयुत्सुंसमुपस्थितम्/सीदन्तिममगात्राणिमुखंचपरिशुष्यतिवेपथुश्चशरीरेमेरोमहर्षश्चजायते/गाण्डीवंस्रंसतेहस्तात्त्वक्चैवपरिदह्यतेनचशक्नोम्यवस्थातुंभ्रमतीवचमेमनः/निमित्तानिचपश्यामिविपरीतानिकेशवनचश्रेयोऽनुपश्यामिहत्वास्वजनमाहवे/नकाङ्क्षेविजयंकृष्णनचराज्यंसुखानिचकिंनोराज्येनगोविन्दकिंभोगैर्जीवितेनवा/येषामर्थेकाङ्क्षितंनोराज्यंभोगाःसुखानिचतइमेऽवस्थितायुद्धेप्राणांस्त्यक्त्वाधनानिच/आचार्याःपितरःपुत्रास्तथैवचपितामहाःमातुलाःश्वशुराःपौत्राःश्यालाःसम्बन्धिनस्तथा/एतान्नहन्तुमिच्छामिघ्नतोऽपिमधुसूदनअपित्रैलोक्यराज्यस्यहेतोःकिंनुमहीकृते/निहत्यधार्तराष्ट्रान्नःकाप्रीतिःस्याज्जनार्दनपापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः/तस्मान्नार्हावयंहन्तुंधार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान्स्वजनंहिकथंहत्वासुखिनःस्याममाधव/यद्यप्येतेनपश्यन्तिलोभोपहतचेतसःकुलक्षयकृतंदोषंमित्रद्रोहेचपातकम्/कथंनज्ञेयमस्माभिःपापादस्मान्निवर्तितुम्कुलक्षयकृतंदोषंप्रपश्यद्भिर्जनार्दन/कुलक्षयेप्रणश्यन्तिकुलधर्माःसनातनाःधर्मेनष्टेकुलंकृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत/अधर्माभिभवात्कृष्णप्रदुष्यन्तिकुलस्त्रियःस्त्रीषुदुष्टासुवार्ष्णेयजायतेवर्णसङ्करः/सङ्करोनरकायैवकुलघ्नानांकुलस्यचपतन्तिपितरोह्येषांलुप्तपिण्डोदकक्रियाः/दोषैरेतैःकुलघ्नानांवर्णसङ्करकारकैःउत्साद्यन्तेजातिधर्माःकुलधर्माश्चशाश्वताः/उत्सन्नकुलधर्माणांमनुष्याणांजनार्दननरकेनियतंवासोभवतीत्यनुशुश्रुम/अहोबतमहत्पापंकर्तुंव्यवसितावयम्यद्राज्यसुखलोभेनहन्तुंस्वजनमुद्यताः/यदिमामप्रतीकारमशस्त्रंशस्त्रपाणयःधार्तराष्ट्रारणेहन्युस्तन्मेक्षेमतरंभवेत्/सञ्जयउवाच/एवमुक्त्वार्जुनःसङ्ख्येरथोपस्थउपाविशत्विसृज्यसशरंचापंशोकसंविग्नमानसः/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेअर्जुनविषादयोगोनामप्रथमोऽध्यायः/अथद्वितीयोऽध्यायःसाङ्ख्ययोगः/सञ्जयउवाच/तंतथाकृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम्विषीदन्तमिदंवाक्यमुवाचमधुसूदनः/श्रीभगवानुवाच/कुतस्त्वाकश्मलमिदंविषमेसमुपस्थितम्अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन/क्लैब्यंमास्मगमःपार्थनैतत्त्वय्युपपद्यतेक्षुद्रंहृदयदौर्बल्यंत्यक्त्वोत्तिष्ठपरन्तप/अर्जुनउवाच/कथंभीष्ममहंसङ्ख्येद्रोणंचमधुसूदनइषुभिःप्रतियोत्स्यामिपूजार्हावरिसूदन/गुरूनहत्वाहिमहानुभावान्श्रेयोभोक्तुंभैक्ष्यमपीहलोकेहत्वार्थकामांस्तुगुरूनिहैवभुञ्जीयभोगान्रुधिरप्रदिग्धान्/नचैतद्विद्मःकतरन्नोगरीयोयद्वाजयेमयदिवानोजयेयुःयानेवहत्वानजिजीविषामस्तेऽवस्थिताःप्रमुखेधार्तराष्ट्राः/कार्पण्यदोषोपहतस्वभावःपृच्छामित्वांधर्मसम्मूढचेताःयच्छ्रेयःस्यान्निश्चितंब्रूहितन्मेशिष्यस्तेऽहंशाधिमांत्वांप्रपन्नम्/नहिप्रपश्यामिममापनुद्याद्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम्अवाप्यभूमावसपत्नमृद्धंराज्यंसुराणामपिचाधिपत्यम्/सञ्जयउवाच/एवमुक्त्वाहृषीकेशंगुडाकेशःपरन्तपनयोत्स्यइतिगोविन्दमुक्त्वातूष्णींबभूवह/तमुवाचहृषीकेशःप्रहसन्निवभारतसेनयोरुभयोर्मध्येविषीदन्तमिदंवचः/श्रीभगवानुवाच/अशोच्यानन्वशोचस्त्वंप्रज्ञावादांश्चभाषसेगतासूनगतासूंश्चनानुशोचन्तिपण्डिताः/नत्वेवाहंजातुनासंनत्वंनेमेजनाधिपाःनचैवनभविष्यामःसर्वेवयमतःपरम्/देहिनोऽस्मिन्यथादेहेकौमारंयौवनंजरातथादेहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्रनमुह्यति/मात्रास्पर्शास्तुकौन्तेयशीतोष्णसुखदुःखदाःआगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्वभारत/यंहिनव्यथयन्त्येतेपुरुषंपुरुषर्षभसमदुःखसुखंधीरंसोऽमृतत्वायकल्पते/नासतोविद्यतेभावोनाभावोविद्यतेसतःउभयोरपिदृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः/अविनाशितुतद्विद्धियेनसर्वमिदंततम्विनाशमव्ययस्यास्यनकश्चित्कर्तुमर्हति/अन्तवन्तइमेदेहानित्यस्योक्ताःशरीरिणःअनाशिनोऽप्रमेयस्यतस्माद्युध्यस्वभारत/यएनंवेत्तिहन्तारंयश्चैनंमन्यतेहतम्उभौतौनविजानीतोनायंहन्तिनहन्यते/नजायतेम्रियतेवाकदाचिन्नायंभूत्वाभवितावानभूयःअजोनित्यःशाश्वतोऽयंपुराणोनहन्यतेहन्यमानेशरीरे/वेदाविनाशिनंनित्यंयएनमजमव्ययम्कथंसपुरुषःपार्थकंघातयतिहन्तिकम्/वासांसिजीर्णानियथाविहायनवानिगृह्णातिनरोऽपराणितथाशरीराणिविहायजीर्णान्यन्यानिसंयातिनवानिदेही/नैनंछिन्दन्तिशस्त्राणिनैनंदहतिपावकःनचैनंक्लेदयन्त्यापोनशोषयतिमारुतः/अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्यएवचनित्यःसर्वगतःस्थाणुरचलोऽयंसनातनः/अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यतेतस्मादेवंविदित्वैनंनानुशोचितुमर्हसि/अथचैनंनित्यजातंनित्यंवामन्यसेमृतम्तथापित्वंमहाबाहोनैवंशोचितुमर्हसि/जातस्यहिध्रुवोमृत्युर्ध्रुवंजन्ममृतस्यचत-स्मादपरिहार्येऽर्थेनत्वंशोचितुमर्हसि/अव्यक्तादीनिभूतानिव्यक्तमध्यानिभारतअव्यक्तनिधनान्येवतत्रकापरिदेवना/आश्चर्यवत्पश्यतिकश्चिदेनमाश्चर्यवद्वदतितथैवचान्यःआश्चर्यवच्चैनमन्यःशृणोतिश्रुत्वाप्येनंवेदनचैवकश्चित्/देहीनित्यमवध्योऽयंदेहेसर्वस्यभारततस्मात्सर्वाणिभूतानिनत्वंशोचितुमर्हसि/स्वधर्ममपिचावेक्ष्यनविकम्पितुमर्हसिधर्म्याद्धियुद्धाच्छ्रेयोऽन्यत्क्षत्रियस्यनविद्यते/यदृच्छयाचोपपन्नंस्वर्गद्वारमपावृतम्सुखिनःक्षत्रियाःपार्थलभन्तेयुद्धमीदृशम्/अथचेत्त्वमिमंधर्म्यंसङ्ग्रामंनकरिष्यसिततःस्वधर्मंकीर्तिंचहित्वापापमवाप्स्यसि/अकीर्तिंचापिभूतानिकथयिष्यन्तितेऽव्ययाम्सम्भावितस्यचाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते/भयाद्रणादुपरतंमंस्यन्तेत्वांमहारथाःयेषांचत्वंबहुमतोभूत्वायास्यसिलाघवम्/अवाच्यवादांश्चबहून्वदिष्यन्तितवाहिताःनिन्दन्तस्तवसामर्थ्यंततोदुःखतरंनुकिम्/हतोवाप्राप्स्यसिस्वर्गंजित्वावाभोक्ष्यसेमहीम्तस्मादुत्तिष्ठकौन्तेययुद्धायकृतनिश्चयः/सुखदुःखेसमेकृत्वालाभालाभौजयाजयौततोयुद्धाययुज्यस्वनैवंपापमवाप्स्यसि/एषातेऽभिहितासाङ्ख्येबुद्धिर्योगेत्विमांशृणुबुद्ध्यायुक्तोययापार्थकर्मबन्धंप्रहास्यसि/नेहाभिक्रमनाशोऽस्तिप्रत्यवायोनविद्यतेस्वल्पमप्यस्यधर्मस्यत्रायतेमहतोभयात्/व्यवसायात्मिकाबुद्धिरेकेहकुरुनन्दनबहुशाखाह्यनन्ताश्चबुद्धयोऽव्यवसायिनाम्/यामिमांपुष्पितांवाचंप्रवदन्त्यविपश्चितःवेदवादरताःपार्थनान्यदस्तीतिवादिनः/कामात्मानःस्वर्गपराजन्मकर्मफलप्रदाम्क्रियाविशेषबहुलांभोगैश्वर्यगतिंप्रति/भोगैश्वर्यप्रसक्तानांतयापहृतचेतसाम्व्यवसायात्मिकाबुद्धिःसमाधौनविधीयते/त्रैगुण्यविषयावेदानिस्त्रैगुण्योभवार्जुननिर्द्वन्द्वोनित्यसत्त्वस्थोनिर्योगक्षेमआत्मवान्/यावानर्थउदपानेसर्वतःसम्प्लुतोदकेतावान्सर्वेषुवेदेषुब्राह्मणस्यविजानतः/कर्मण्येवाधिकारस्तेमाफलेषुकदाचनमाकर्मफलहेतुर्भूर्मातेसङ्गोऽस्त्वकर्मणि/योगस्थःकुरुकर्माणिसङ्गंत्यक्त्वाधनञ्जयसिद्ध्यसिद्ध्योःसमोभूत्वासमत्वंयोगउच्यते/दूरेणह्यवरंकर्मबुद्धियोगाद्धनञ्जयबुद्धौशरणमन्विच्छकृपणाःफलहेतवः/बुद्धियुक्तोजहातीहउभेसुकृतदुष्कृतेतस्माद्योगाययुज्यस्वयोगःकर्मसुकौशलम्/कर्मजंबुद्धियुक्ताहिफलंत्यक्त्वामनीषिणःजन्मबन्धविनिर्मुक्ताःपदंगच्छन्त्यनामयम्/यदातेमोहकलिलंबुद्धिर्व्यतितरिष्यतितदागन्तासिनिर्वेदंश्रोतव्यस्यश्रुतस्यच/श्रुतिविप्रतिपन्नातेयदास्थास्यतिनिश्चलासमाधावचलाबुद्धिस्तदायोगमवाप्स्यसि/अर्जुनउवाच/स्थितप्रज्ञस्यकाभाषासमाधिस्थस्यकेशवस्थितधीःकिंप्रभाषेतकिमासीतव्रजेतकिम्/श्रीभगवानुवाच/प्रजहातियदाकामान्सर्वान्पार्थमनोगतान्आत्मन्येवात्मनातुष्टःस्थितप्रज्ञस्तदोच्यते/दुःखेष्वनुद्विग्नमनाःसुखेषुविगतस्पृहःवीतरागभयक्रोधःस्थितधीर्मुनिरुच्यते/यःसर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्यशुभाशुभम्नाभिनन्दतिनद्वेष्टितस्यप्रज्ञाप्रतिष्ठिता/यदासंहरतेचायंकूर्मोऽङ्गानीवसर्वशःइन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्यप्रज्ञाप्रतिष्ठिता/विषयाविनिवर्तन्तेनिराहारस्यदेहिनःरसवर्जंरसोऽप्यस्यपरंदृष्ट्वानिवर्तते/यततोह्यपिकौन्तेयपुरुषस्यविपश्चितःइन्द्रियाणिप्रमाथीनिहरन्तिप्रसभंमनः/तानिसर्वाणिसंयम्ययुक्तआसीतमत्परःवशेहियस्येन्द्रियाणितस्यप्रज्ञाप्रतिष्ठिता/ध्यायतोविषयान्पुंसःसङ्गस्तेषूपजायतेसङ्गात्सञ्जायतेकामःकामात्क्रोधोऽभिजायते/क्रोधाद्भवतिसम्मोहःसम्मोहात्स्मृतिविभ्रमःस्मृतिभ्रंशाद्बुद्धिनाशोबु-द्धिनाशात्प्रणश्यति/रागद्वेषविमुक्तैस्तुविषयानिन्द्रियैश्चरन्आत्मवश्यैर्विधेयात्माप्रसादमधिगच्छति/प्रसादेसर्वदुःखानांहानिरस्योपजायतेप्रसन्नचेतसोह्याशुबुद्धिःपर्यवतिष्ठते/नास्तिबुद्धिरयुक्तस्यन-चायुक्तस्यभावनानचाभावयतःशान्तिरशान्तस्यकुतःसुखम्/इन्द्रियाणांहिचरतांयन्मनोऽनुविधीयतेतदस्यहरतिप्रज्ञांवायुर्नावमिवाम्भसि/तस्माद्यस्यमहाबाहोनिगृहीतानिसर्वशःइन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्यप्रज्ञाप्रतिष्ठिता/यानिशासर्वभूतानांतस्यांजागर्तिसंयमीयस्यांजाग्रतिभूतानिसानिशापश्यतोमुनेः/आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठंसमुद्रमापःप्रविशन्तियद्वत्तद्वत्कामायंप्रविशन्तिसर्वेसशान्तिमाप्नोतिनकामकामी/विहायकामान्यःसर्वान्पुमांश्चरतिनिःस्पृहःनिर्ममोनिरहङ्कारःसशान्तिमधिगच्छति/एषाब्राह्मीस्थितिःपार्थनैनांप्राप्यविमुह्यतिस्थित्वास्यामन्तकालेऽपिब्रह्मनिर्वाणमृच्छति/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेसाङ्ख्ययोगोनामद्वितीयोऽध्यायः/अथतृतीयोऽध्यायःकर्मयोगः/अर्जुनउवाच/ज्यायसीचेत्कर्मणस्तेमताबुद्धिर्जनार्दनतत्किंकर्म-णिघोरेमांनियोजयसिकेशव/व्यामिश्रेणेववाक्येनबुद्धिंमोहयसीवमेतदेकंवदनिश्चित्ययेनश्रेयोऽहमाप्नुयाम्/श्रीभगवानुवाच/लोकेऽस्मिन्द्विविधानिष्ठापुराप्रोक्तामयानघज्ञानयोगेनसाङ्ख्यानांकर्मयोगेन-योगिनाम्/नकर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यंपुरुषोऽश्नुतेनचसंन्यसनादेवसिद्धिंसमधिगच्छति/नहिकश्चित्क्षणमपिजातुतिष्ठत्यकर्मकृत्कार्यतेह्यवशःकर्मसर्वःप्रकृतिजैर्गुणैः/कर्मेन्द्रियाणिसंयम्ययआस्तेमनसास्मरन्इन्द्रियार्थान्विमूढात्मामिथ्याचारःसउच्यते/यस्त्विन्द्रियाणिमनसानियम्यारभतेऽर्जुनकर्मेन्द्रियैःकर्मयोगमसक्तःसविशिष्यते/नियतंकुरुकर्मत्वंकर्मज्यायोह्यकर्मणःशरीरयात्रापिचतेनप्रसिद्ध्येदकर्मणः/यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्रलोकोऽयंकर्मबन्धनःतदर्थंकर्मकौन्तेयमुक्तसङ्गःसमाचर/सहयज्ञाःप्रजाःसृष्ट्वापुरोवाचप्रजापतिःअनेनप्रसविष्यध्वमेषवोऽस्त्विष्टकामधुक्/देवान्भावयतानेनतेदेवाभावयन्तुवःपरस्परंभावयन्तःश्रेयःपरमवाप्स्यथ/इष्टान्भोगान्हिवोदेवादास्यन्तेयज्ञभाविताःतैर्दत्तानप्रदायैभ्योयोभुङ्क्तेस्तेनएवसः/यज्ञशिष्टाशिनःसन्तोमुच्यन्तेसर्वकिल्बिषैःभुञ्जतेतेत्वघंपापायेपचन्त्यात्मकारणात्/अन्नाद्भवन्तिभूतानिपर्जन्यादन्नसम्भवःयज्ञाद्भवतिपर्जन्योयज्ञःकर्मसमुद्भवः/कर्मब्रह्मोद्भवंविद्धिब्रह्माक्षरसमुद्भवम्तस्मात्सर्वगतंब्रह्मनित्यंयज्ञेप्रतिष्ठितम्/एवंप्रवर्तितंचक्रंनानुवर्तय-तीहयःअघायुरिन्द्रियारामोमोघंपार्थसजीवति/यस्त्वात्मरतिरेवस्यादात्मतृप्तश्चमानवःआत्मन्येवचसन्तुष्टस्तस्यकार्यंनविद्यते/नैवतस्यकृतेनार्थोनाकृतेनेहकश्चननचास्यसर्वभूतेषुकश्चिदर्थव्यपाश्रयः/तस्मादसक्तःसततंकार्यंकर्मसमाचरअसक्तोह्याचरन्कर्मपरमाप्नोतिपूरुषः/कर्मणैवहिसंसिद्धिमास्थिताजनकादयःलोकसङ्ग्रहमेवापिसम्पश्यन्कर्तुमर्हसि/यद्यदाचरतिश्रेष्ठस्तत्तदेवेतरोजनःसयत्प्रमाणंकुरुतेलोकस्तदनुवर्तते/नमेपार्थास्तिकर्तव्यंत्रिषुलोकेषुकिञ्चननानवाप्तमवाप्तव्यंवर्तएवचकर्मणि/यदिह्यहंनवर्तेयंजातुकर्मण्यतन्द्रितःममवर्त्मानुवर्तन्तेमनुष्याःपार्थसर्वशः/उत्सीदेयुरिमेलोकानकुर्यांकर्मचेदहम्सङ्करस्यचकर्तास्यामुपहन्यामिमाःप्रजाः/सक्ताःकर्मण्यविद्वांसोयथाकुर्वन्तिभारतकुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम्/नबुद्धिभेदंजनयेदज्ञानांकर्मसङ्गिनाम्जोषयेत्सर्वकर्माणिविद्वान्युक्तःसमाचरन्/प्रकृतेःक्रियमाणानिगुणैःकर्माणिसर्वशःअहङ्कारविमूढात्माकर्ताहमितिमन्यते/तत्त्ववित्तुमहाबाहोगुणकर्मविभागयोःगुणागुणेषुवर्तन्तइतिमत्वानसज्जते/प्रकृतेर्गुणसम्मूढाःसज्जन्तेगुणकर्मसुतानकृत्स्नविदोमन्दान्कृत्स्नविन्नविचालयेत्/मयिसर्वाणिकर्माणिसंन्यस्याध्यात्मचेतसानिराशीर्निर्ममोभूत्वायुध्यस्वविगतज्वरः/येमेमतमिदंनित्यमनुतिष्ठन्तिमानवाःश्रद्धावन्तोऽनसूयन्तोमुच्यन्तेतेऽपिकर्मभिः/येत्वेतदभ्यसूयन्तोनानुतिष्ठन्तिमेमतम्सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धिनष्टानचेतसः/सदृशंचेष्टतेस्वस्याःप्रकृतेर्ज्ञानवानपिप्रकृतिंयान्तिभूतानिनिग्रहःकिंकरिष्यति/इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थेरागद्वेषौव्यवस्थितौतयोर्नवशमागच्छेत्तौह्यस्यपरिपन्थिनौ/श्रेयान्स्वधर्मोविगुणःपरधर्मात्स्वनुष्ठितात्स्वधर्मेनिधनंश्रेयःपरधर्मोभयावहः/अर्जुनउवाच/अथकेनप्रयुक्तोऽयंपापंचरतिपूरुषःअनिच्छन्नपिवार्ष्णेयबलादिवनियोजितः/श्रीभगवानुवाच/कामएषक्रोधएषरजोगुणसमुद्भवःमहाशनोमहापाप्माविद्ध्येनमिहवैरिणम्/धूमेनाव्रियतेवह्निर्यथादर्शोमलेनचयथोल्बेनावृतोगर्भस्तथातेनेदमावृतम्/आवृतंज्ञानमेतेनज्ञानिनोनित्यवैरिणाकामरूपेणकौन्तेयदुष्पूरेणानलेनच/इन्द्रियाणिमनोबुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यतेएतैर्विमोहयत्येषज्ञानमावृत्यदेहिनम्/तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौनियम्यभरतर्षभपाप्मानंप्रजहिह्येनंज्ञानविज्ञाननाशनम्/इन्द्रियाणिपराण्याहुरिन्द्रियेभ्यःपरंमनःमनसस्तुपराबुद्धिर्योबुद्धेःपरतस्तुसः/एवंबुद्धेःपरंबुद्ध्वासंस्तभ्यात्मानमात्मनाजहिशत्रुंमहाबाहोकामरूपंदुरासदम्/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेकर्मयोगोनामतृतीयोऽध्यायः/अथचतुर्थोऽध्यायःज्ञानकर्मसंन्यासयोगः/श्रीभगवानुवाच/इमंविवस्वतेयोगंप्रोक्तवानहमव्ययम्विवस्वान्मनवेप्राहमनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत्/एवंपरम्पराप्राप्तमिमंराजर्षयोविदुःसकालेनेहमहतायोगोनष्टःपरन्तप/सएवायंमयातेऽद्ययोगःप्रोक्तःपुरातनःभक्तोऽसिमेसखाचेतिरहस्यंह्येतदुत्तमम्/अर्जुनउवाच/अपरंभवतोजन्मपरंजन्मविवस्वतःकथमेतद्विजानीयांत्वमादौप्रोक्तवानिति/श्रीभगवानुवाच/बहूनिमेव्यतीतानिजन्मानितवचार्जुनतान्यहंवेदसर्वाणिनत्वंवेत्थपरन्तप/अजोऽपिसन्नव्ययात्माभूतानामीश्वरोऽपिसन्प्रकृतिंस्वामधिष्ठायसम्भवाम्यात्ममायया/यदायदाहिधर्मस्यग्लानिर्भवतिभारतअभ्युत्थानमधर्मस्यतदात्मानंसृजाम्यहम्/परित्राणायसाधूनांविनाशायचदुष्कृताम्धर्मसंस्थापनार्थायसम्भवामियुगेयुगे/जन्मकर्मचमेदिव्यमेवंयोवेत्तितत्त्वतःत्यक्त्वादेहंपुनर्जन्मनैतिमामेतिसोऽर्जुन/वीतरागभयक्रोधामन्मयामामुपाश्रिताःबहवोज्ञानतपसापूतामद्भावमागताः/येय-थामांप्रपद्यन्तेतांस्तथैवभजाम्यहम्ममवर्त्मानुवर्तन्तेमनुष्याःपार्थसर्वशः/काङ्क्षन्तःकर्मणांसिद्धिंयजन्तइहदेवताःक्षिप्रंहिमानुषेलोकेसिद्धिर्भवतिकर्मजा/चातुर्वर्ण्यंमयासृष्टंगुणकर्मविभागशःतस्यकर्तारमपिमांविद्ध्यकर्तारमव्ययम्/नमांकर्माणिलिम्पन्तिनमेकर्मफलेस्पृहाइतिमांयोऽभिजानातिकर्मभिर्नसबध्यते/एवंज्ञात्वाकृतंकर्मपूर्वैरपिमुमुक्षुभिःकुरुकर्मैवतस्मात्त्वंपूर्वैःपूर्वतरंकृतम्/किंकर्मकिमकर्मेतिकवयोऽप्यत्रमोहिताःतत्तेकर्मप्रवक्ष्यामियज्ज्ञात्वामोक्ष्यसेऽशुभात्/कर्मणोह्यपिबोद्धव्यंबोद्धव्यंचविकर्मणःअकर्मणश्चबोद्धव्यंगहनाकर्मणोगतिः/कर्मण्यकर्मयःपश्येदकर्मणिचकर्मयःसबुद्धिमान्मनुष्येषुसयुक्तःकृत्स्नकर्मकृत्/यस्यसर्वेसमारम्भाःकामसङ्कल्पवर्जिताःज्ञानाग्निदग्धकर्माणंतमाहुःपण्डितंबुधाः/त्यक्त्वाकर्मफलासङ्गंनित्यतृप्तोनिराश्रयःकर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपिनैवकिञ्चित्करोतिसः/निराशीर्यतचित्तात्मात्यक्तसर्वपरिग्रहःशारीरंकेवलंकर्मकुर्वन्नाप्नोतिकिल्बिषम्/यदृच्छालाभसन्तुष्टोद्वन्द्वातीतोविमत्सरःसमःसिद्धावसिद्धौचकृत्वापिननिबध्यते/गतसङ्गस्यमुक्तस्यज्ञानावस्थितचेतसःयज्ञायाचरतःकर्मसमग्रंप्रविलीयते/ब्रह्मार्पणंब्रह्महविर्ब्रह्माग्नौब्रह्मणाहुतम्ब्रह्मैवतेनगन्तव्यंब्रह्मकर्मसमाधिना/दैवमेवापरेयज्ञंयोगिनःपर्युपासतेब्रह्माग्नावपरेयज्ञंयज्ञेनैवोपजुह्वति/श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्येसंयमाग्निषुजुह्वतिशब्दादीन्विषयानन्यइन्द्रियाग्निषुजुह्वति/सर्वाणीन्द्रियकर्माणिप्राणकर्माणिचापरेआत्मसंयमयोगाग्नौजुह्वतिज्ञानदीपिते/द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञायोगयज्ञास्तथापरेस्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्चयतयःसंशितव्रताः/अपानेजुह्वतिप्राणंप्राणेऽपानंतथापरेप्राणापानगतीरुद्ध्वाप्राणायामपरायणाः/अपरेनियताहाराःप्राणान्प्राणेषुजुह्वतिसर्वेऽप्येतेयज्ञविदोयज्ञक्षपितकल्मषाः/यज्ञशिष्टामृतभुजोयान्तिब्रह्मसनातनम्नायंलोकोऽस्त्ययज्ञस्यकुतोऽन्यःकुरुसत्तम/एवंबहुविधायज्ञावितताब्रह्मणोमुखेकर्मजान्विद्धितान्सर्वानेवंज्ञात्वाविमोक्ष्यसे/श्रेयान्द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञःपरन्तपसर्वंकर्माखिलंपार्थज्ञानेपरिसमाप्यते/तद्विद्धिप्रणिपातेनपरिप्रश्नेनसेवयाउपदेक्ष्यन्तितेज्ञानंज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः/यज्ज्ञात्वानपुनर्मोहमेवंयास्यसिपाण्डवयेनभूतान्यशेषेणद्रक्ष्यस्यात्मन्यथोमयि४३५varअशेषाणि/अपिचेदसिपापेभ्यःसर्वेभ्यःपापकृत्तमःसर्वंज्ञानप्लवेनैववृजिनंसन्तरिष्यसि/यथैधांसिसमिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुतेऽर्जुनज्ञानाग्निःसर्वकर्माणिभस्मसात्कुरुतेतथा/नहिज्ञानेनसदृशंपवित्रमिहविद्यतेतत्स्वयंयोगसंसिद्धःकालेनात्मनिविन्दति/श्रद्धावाँल्लभतेज्ञानंतत्परःसंयतेन्द्रियःज्ञानंलब्ध्वापरांशान्तिमचिरेणाधिगच्छति/अज्ञश्चाश्रद्दधानश्चसंशयात्माविनश्यतिनायंलोकोऽस्तिनपरोनसुखंसंशयात्मनः/योगसंन्यस्तकर्माणंज्ञानसञ्छिन्नसंशयम्आत्मवन्तंनकर्माणिनिबध्नन्तिधनञ्जय/तस्मादज्ञानसम्भूतंहृत्स्थंज्ञानासिनात्मनःछित्त्वैनंसंशयंयोगमातिष्ठोत्तिष्ठभारत/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेज्ञानकर्मसंन्यासयोगोनामचतुर्थोऽध्यायः/अथपञ्चमोऽध्यायःसंन्यासयोगः/अर्जुनउवाच/संन्यासंकर्मणांकृष्णपुनर्योगंचशंससियच्छ्रेयएतयोरेकंतन्मेब्रूहिसुनिश्चितम्/श्रीभगवानुवाच/संन्यासःकर्मयोगश्चनिःश्रेयसकरावुभौतयोस्तुकर्मसंन्यासात्कर्मयोगोविशिष्यते/ज्ञेयःसनित्यसंन्यासीयोनद्वेष्टिनकाङ्क्षतिनिर्द्वन्द्वोहिमहाबाहोसुखंबन्धात्प्रमुच्यते/साङ्ख्ययोगौपृथग्बालाःप्रवदन्तिनपण्डिताःएकमप्यास्थितःसम्यगुभयोर्विन्दतेफलम्/यत्साङ्ख्यैःप्राप्यतेस्थानंतद्योगैरपिगम्यतेएकंसाङ्ख्यंचयोगंचयःपश्यतिसपश्यति/संन्यासस्तुमहाबाहोदुःखमाप्तुमयोगतःयोगयुक्तोमुनिर्ब्रह्मनचिरेणाधिगच्छति/योगयुक्तोविशुद्धात्माविजितात्माजितेन्द्रियःसर्वभूतात्मभूतात्माकुर्वन्नपिनलिप्यते/नैवकिञ्चित्करोमीतियुक्तोमन्येततत्त्ववित्पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन्/प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपिइन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषुवर्तन्तइतिधारयन्/ब्रह्मण्याधायकर्माणिसङ्गंत्यक्त्वाकरोतियःलिप्यतेनसपापेनपद्मपत्रमिवाम्भसा/कायेनमनसाबुद्ध्याकेवलैरिन्द्रियैरपियोगिनःकर्मकुर्वन्तिसङ्गंत्यक्त्वात्मशुद्धये/युक्तःकर्मफलंत्यक्त्वाशान्तिमाप्नोतिनैष्ठिकीम्अयुक्तःकामकारेणफलेसक्तोनिबध्यते/सर्वकर्माणिमनसासंन्यस्यास्तेसुखंवशीनवद्वारेपुरेदेहीनैवकुर्वन्नकारयन्/नकर्तृत्वंनकर्माणिलोकस्यसृजतिप्रभुःनकर्मफलसंयोगंस्वभावस्तुप्रवर्तते/नादत्तेकस्यचित्पापंनचैवसुकृतंविभुःअज्ञानेनावृतंज्ञानंतेनमुह्यन्तिजन्तवः/ज्ञानेनतुतदज्ञानंयेषांनाशितमात्मनःतेषामादित्यवज्ज्ञानंप्रकाशयतितत्परम्/तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाःगच्छन्त्यपुनरावृत्तिंज्ञाननिर्धूतकल्मषाः/विद्याविनयसम्पन्नेब्राह्मणेगविहस्तिनिशुनिचैवश्वपाकेचपण्डिताःसमदर्शिनः/इहैवतैर्जितःसर्गोयेषांसाम्येस्थितंमनःनिर्दोषंहिसमंब्रह्मतस्माद्ब्रह्मणितेस्थिताः/नप्रहृष्येत्प्रियंप्राप्यनोद्विजेत्प्राप्यचाप्रियम्स्थिरबुद्धिरसम्मूढोब्रह्मविद्ब्रह्मणिस्थितः/बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्माविन्दत्यात्मनियत्सुखम्सब्रह्मयोगयुक्तात्मासुखमक्षयमश्नुते/येहिसंस्पर्शजाभोगादुःखयोनयएवतेआद्यन्तवन्तःकौन्तेयनतेषुरमतेबुधः/शक्नोतीहैवयःसोढुंप्राक्शरीरविमोक्षणात्कामक्रोधोद्भवंवेगंसयुक्तःससु-खीनरः/योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेवयःसयोगीब्रह्मनिर्वाणंब्रह्मभूतोऽधिगच्छति/लभन्तेब्रह्मनिर्वाणमृषयःक्षीणकल्मषाःछिन्नद्वैधायतात्मानःसर्वभूतहितेरताः/कामक्रोधवियुक्तानांयतीनांयतचेतसाम्अभितोब्रह्मनिर्वाणंवर्ततेविदितात्मनाम्/स्पर्शान्कृत्वाबहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरेभ्रुवोःप्राणापानौसमौकृत्वानासाभ्यन्तरचारिणौ/यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणःविगतेच्छाभयक्रोधोयःसदामुक्तएवसः/भोक्तारंयज्ञतपसांसर्वलोकमहेश्वरम्सुहृदंसर्वभूतानांज्ञात्वामांशान्तिमृच्छति/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेसंन्यासयोगोनामपञ्चमोऽध्यायः/अथषष्ठोऽध्यायःआत्मसंयमयोगः/श्रीभगवानुवाच/अनाश्रितःकर्मफलंकार्यंकर्मकरोतियःससंन्यासीचयोगीचननिरग्निर्नचाक्रियः/यंसंन्यासमितिप्राहुर्योगंतंविद्धिपाण्डवनह्यसंन्यस्तसङ्कल्पोयोगीभवतिकश्चन/आरुरुक्षोर्मुनेर्योगंकर्मकारणमुच्यतेयोगारूढस्यतस्यैवशमःकारणमुच्यते/यदाहिनेन्द्रियार्थेषुनकर्मस्वनुषज्जतेसर्वसङ्कल्पसंन्यासीयोगारूढस्तदोच्यते/उद्धरेदात्मनात्मानंनात्मानमवसादयेत्आत्मैवह्यात्मनोबन्धुरात्मैवरिपुरात्मनः/बन्धुरात्मात्मनस्तस्ययेनात्मैवात्मनाजितःअनात्मनस्तुशत्रुत्वेवर्तेतात्मैवशत्रुवत्/जितात्मनःप्रशान्तस्यपरमात्मासमाहितःशी-तोष्णसुखदुःखेषुतथामानापमानयोः/ज्ञानविज्ञानतृप्तात्माकूटस्थोविजितेन्द्रियःयुक्तइत्युच्यतेयोगीसमलोष्टाश्मकाञ्चनः/सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषुसाधुष्वपिचपापेषुसमबुद्धिर्विशिष्यते/योगीयुञ्जीतसततमात्मानंरहसिस्थितःएकाकीयतचित्तात्मानिराशीरपरिग्रहः/शुचौदेशेप्रतिष्ठाप्यस्थिरमासनमात्मनःनात्युच्छ्रितंनातिनीचंचैलाजिनकुशोत्तरम्/तत्रैकाग्रंमनःकृत्वायतचित्तेन्द्रियक्रियःउपविश्यासनेयुञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये/समंकायशिरोग्रीवंधारयन्नचलंस्थिरःसम्प्रेक्ष्यनासिकाग्रंस्वंदिशश्चानवलोकयन्/प्रशान्तात्माविगतभीर्ब्रह्मचारिव्रतेस्थितःमनःसंयम्यमच्चित्तोयुक्तआसीतमत्परः/युञ्जन्नेवंसदात्मानंयोगीनियतमानसःशान्तिंनिर्वाणपरमांमत्संस्थामधिगच्छति/नात्यश्नतस्तुयोगोऽस्तिनचैकान्तमनश्नतःनचातिस्वप्नशीलस्यजाग्रतोनैवचार्जुन/युक्ताहारविहारस्ययुक्तचेष्टस्यकर्मसुयुक्तस्वप्नावबोधस्ययोगोभवतिदुःखहा/यदाविनियतंचित्तमात्मन्येवावतिष्ठतेनिःस्पृहःसर्वकामेभ्योयुक्तइत्युच्यतेतदा/यथादीपोनिवातस्थोनेङ्गतेसोपमास्मृतायोगिनोयतचित्तस्ययुञ्जतोयोगमात्मनः/यत्रोपरमतेचित्तंनिरुद्धंयोगसेवयायत्रचैवात्मनात्मानंपश्यन्नात्मनितुष्यति/सुखमात्यन्तिकंयत्तद्बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम्वेत्तियत्रनचैवायंस्थितश्चलतितत्त्वतः/यंलब्ध्वाचापरंलाभंमन्यतेना-धिकंततःयस्मिन्स्थितोनदुःखेनगुरुणापिविचाल्यते/तंविद्याद्दुःखसंयोगवियोगंयोगसंज्ञितम्सनिश्चयेनयोक्तव्योयोगोऽनिर्विण्णचेतसा/सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वासर्वानशेषतःमनसैवेन्द्रियग्रामंविनियम्यसमन्ततः/शनैःशनैरुपरमेद्बुद्ध्याधृतिगृहीतयाआत्मसंस्थंमनःकृत्वानकिञ्चिदपिचिन्तयेत्/यतोयतोनिश्चरतिमनश्चञ्चलमस्थिरम्ततस्ततोनियम्यैतदात्मन्येववशंनयेत्/प्रशान्तमनसंह्येनंयोगिनंसुखमुत्तमम्उपैतिशान्तरजसंब्रह्मभूतमकल्मषम्/युञ्जन्नेवंसदात्मानंयोगीविगतकल्मषःसुखेनब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तंसुखमश्नुते/सर्वभूतस्थमात्मानंसर्वभूतानिचात्मनिईक्षतेयोगयुक्तात्मासर्वत्रसमदर्शनः/योमांपश्यतिसर्वत्रसर्वंचमयिपश्यतितस्याहंनप्रणश्यामिसचमेनप्रणश्यति/सर्वभूतस्थितंयोमांभजत्येकत्वमास्थितःसर्वथावर्तमानोऽपिसयोगीमयिवर्तते/आत्मौपम्येनसर्वत्रसमंपश्यतियोऽर्जुनसुखंवायदिवादुःखंसयोगीपरमोमतः/अर्जुनउवाच/योऽयंयोगस्त्वयाप्रोक्तःसाम्येनमधुसूदनएतस्याहंनपश्यामिचञ्चलत्वात्स्थितिंस्थिराम्/चञ्चलंहिमनःकृष्णप्रमाथिबलवद्दृढम्तस्याहंनिग्रहंमन्येवायोरिवसुदुष्करम्/श्रीभगवानुवाच/असंशयंमहाबाहोमनोदुर्निग्रहंचलम्अभ्यासेनतुकौन्तेयवैराग्येणचगृह्यते/असंयतात्मनायोगोदुष्प्रापइतिमेमतिःवश्यात्मनातुयतताशक्योऽवाप्तुमुपायतः/अर्जुनउवाच/अयतिःश्रद्धयोपेतोयोगाच्चलितमानसःअप्राप्ययोगसंसिद्धिंकांगतिंकृष्णगच्छति/कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिवनश्यतिअप्रतिष्ठोमहाबाहोविमूढोब्रह्मणःपथि/एतन्मेसंशयंकृष्णछेत्तुमर्हस्यशेषतःत्वदन्यःसंशयस्यास्यछेत्तानह्युपपद्यते/श्रीभगवानुवाच/पार्थनैवेहनामुत्रविनाशस्तस्यविद्यतेनहिकल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिंतातगच्छति/प्राप्यपुण्यकृतांलोकानुषित्वाशाश्वतीःसमाःशुचीनांश्रीमतांगेहेयोगभ्रष्टोऽभिजायते/अथवायोगिनामेवकुलेभवतिधीमताम्एतद्धिदुर्लभतरंलोकेजन्मयदीदृशम्/तत्रतंबुद्धिसंयोगंलभतेपौर्वदेहिकम्यततेचततोभूयःसंसिद्धौकुरुनन्दन/पूर्वाभ्यासेनतेनैवह्रियतेह्यवशोऽपिसःजिज्ञासुरपियोगस्यशब्दब्रह्मातिवर्तते/प्रयत्नाद्यतमानस्तुयोगीसंशुद्धकिल्बिषःअनेकजन्मसंसिद्धस्ततोयातिपरांगतिम्/तपस्विभ्योऽधिकोयोगीज्ञानिभ्योऽपिमतोऽधिकःकर्मिभ्यश्चाधिकोयोगीतस्माद्योगीभवार्जुन/योगिनामपिसर्वेषांमद्गतेनान्तरात्मनाश्रद्धावान्भजतेयोमांसमेयुक्ततमोमतः/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेआत्मसंयमयोगोनामषष्ठोऽध्यायः/अथसप्तमोऽध्यायःज्ञानविज्ञानयोगः/श्रीभगवानुवाच/मय्यासक्तमनाःपार्थयोगंयुञ्जन्मदाश्रयःअसंशयंसमग्रंमांयथाज्ञास्यसितच्छृणु/ज्ञानंतेऽहंसविज्ञानमिदंवक्ष्याम्यशेषतःयज्ज्ञात्वानेहभूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते/मनुष्याणांसहस्रेषुकश्चिद्यततिसिद्धयेयततामपिसिद्धानांकश्चिन्मांवेत्तितत्त्वतः/भूमिरापोऽनलोवायुःखंमनोबुद्धिरेवचअहङ्कारइतीयंमेभिन्नाप्रकृतिरष्टधा/अपरेयमितस्त्वन्यांप्रकृतिंविद्धिमेपराम्जीवभूतांमहाबाहोययेदंधार्यतेजगत्/एतद्योनीनिभूतानिसर्वाणीत्युपधारयअहंकृत्स्नस्यजगतःप्रभवःप्रलयस्तथा/मत्तःपरतरंनान्यत्किञ्चिदस्तिधनञ्जयमयिसर्वमिदंप्रोतंसूत्रेमणिगणाइव/रसोऽहमप्सुकौन्तेयप्रभास्मिशशिसूर्ययोःप्रणवःसर्ववेदेषुशब्दःखेपौरुषंनृषु/पुण्योगन्धःपृथिव्यांचतेजश्चास्मिविभावसौजीवनंसर्वभूतेषुतपश्चास्मितपस्विषु/बीजंमांसर्वभूतानांविद्धिपार्थसनातनम्बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मितेजस्तेजस्विनामहम्/बलंबलवतांचाहंकामरागविवर्जितम्धर्माविरुद्धोभूतेषुकामोऽस्मिभरतर्षभ/येचैवसात्त्विकाभावाराजसास्तामसाश्चयेमत्तएवेतितान्विद्धिनत्वहंतेषुतेमयि/त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिःसर्वमिदंजगत्मोहितंनाभिजानातिमामेभ्यःपरमव्ययम्/दैवीह्येषागुणमयीमममायादुरत्ययामामेवयेप्रपद्यन्तेमायामेतांतरन्तिते/नमांदुष्कृतिनोमूढाःप्रपद्यन्तेनराधमाःमाययापहृतज्ञानाआसुरंभावमाश्रिताः/चतुर्विधाभजन्तेमांजनाःसुकृतिनोऽर्जुनआर्तोजिज्ञासुरर्थार्थीज्ञानीचभरतर्षभ/तेषांज्ञानीनित्ययुक्तएकभक्तिर्विशिष्यतेप्रियोहिज्ञानिनोऽत्यर्थमहंसचममप्रियः/उदाराःसर्वएवैतेज्ञानीत्वात्मैवमेमतम्आस्थितःसहियुक्तात्मामामेवानुत्तमांगतिम्/बहूनांजन्मनामन्तेज्ञानवान्मांप्रपद्यतेवासुदेवःसर्वमितिसमहात्मासुदुर्लभः/कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञा-नाःप्रपद्यन्तेऽन्यदेवताःतंतंनियममास्थायप्रकृत्यानियताःस्वया/योयोयांयांतनुंभक्तःश्रद्धयार्चितुमिच्छतितस्यतस्याचलांश्रद्धांतामेवविदधाम्यहम्/सतयाश्रद्धयायुक्तस्तस्याराधनमीहतेलभतेचततःकामान्मयैवविहितान्हितान्/अन्तवत्तुफलंतेषांतद्भवत्यल्पमेधसाम्देवान्देवयजोयान्तिमद्भक्तायान्तिमामपि/अव्यक्तंव्यक्तिमापन्नंमन्यन्तेमामबुद्धयःपरंभावमजानन्तोममाव्ययमनुत्तमम्/नाहंप्रकाशःसर्वस्ययोगमायासमावृतःमूढोऽयंनाभिजानातिलोकोमामजमव्ययम्/वेदाहंसमतीतानिवर्तमानानिचार्जुनभविष्याणिचभूतानिमांतुवेदनकश्चन/इच्छाद्वेषसमुत्थेनद्वन्द्वमोहेनभारतसर्वभूतानिस-म्मोहंसर्गेयान्तिपरन्तप/येषांत्वन्तगतंपापंजनानांपुण्यकर्मणाम्तेद्वन्द्वमोहनिर्मुक्ताभजन्तेमांदृढव्रताः/जरामरणमोक्षायमामाश्रित्ययतन्तियेतेब्रह्मतद्विदुःकृत्स्नमध्यात्मंकर्मचाखिलम्/साधिभूताधिदैवंमांसाधियज्ञंचयेविदुःप्रयाणकालेऽपिचमांतेविदुर्युक्तचेतसः/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेज्ञानविज्ञानयोगोनामसप्तमोऽध्यायः/अथअष्टमोऽ-ध्यायःअक्षरब्रह्मयोगः/अर्जुनउवाच/किंतद्ब्रह्मकिमध्यात्मंकिंकर्मपुरुषोत्तमअधिभूतंचकिंप्रोक्तमधिदैवंकिमुच्यते/अधियज्ञःकथंकोऽत्रदेहेऽस्मिन्मधुसूदनप्रयाणकालेचकथंज्ञेयोऽसिनियतात्मभिः/श्रीभगवानुवाच/अक्षरंब्रह्मपरमंस्वभावोऽध्यात्ममुच्यतेभूतभावोद्भवकरोविसर्गःकर्मसंज्ञितः/अधिभूतंक्षरोभावःपुरुषश्चाधिदैवतम्अधियज्ञोऽहमेवात्रदेहेदेहभृतांवर/अन्तकालेचमामेवस्मरन्मुक्त्वाकलेवरम्यःप्रयातिसमद्भावंयातिनास्त्यत्रसंशयः/यंयंवापिस्मरन्भावंत्यजत्यन्तेकलेवरम्तंतमेवैतिकौन्तेयसदातद्भावभावितः/तस्मात्सर्वेषुकालेषुमामनुस्मरयुध्यचमय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयः/अभ्यासयोगयुक्तेनचेतसानान्यगामिनापरमंपुरुषंदिव्यंयातिपार्थानुचिन्तयन्/कविंपुराणमनुशासितारमणोरणीयंसमनुस्मरेद्यःसर्वस्यधातारमचिन्त्यरूपमादित्यवर्णंतमसःपरस्तात्/प्रयाण-कालेमनसाऽचलेनभक्त्यायुक्तोयोगबलेनचैवभ्रुवोर्मध्येप्राणमावेश्यसम्यक्सतंपरंपुरुषमुपैतिदिव्यम्/यदक्षरंवेदविदोवदन्तिविशन्तियद्यतयोवीतरागाःयदिच्छन्तोब्रह्मचर्यंचरन्तितत्तेपदंसङ्ग्रहेणप्रवक्ष्ये/सर्वद्वाराणिसंयम्यमनोहृदिनिरुध्यचमूर्ध्न्याधायात्मनःप्राणमास्थितोयोगधारणाम्/ओमित्येकाक्षरंब्रह्मव्याहरन्मामनुस्मरन्यःप्रयातित्यजन्देहंसयातिपरमांगतिम्/अनन्यचेताःसततंयोमांस्मरतिनित्यशःतस्याहंसुलभःपार्थनित्ययुक्तस्ययोगिनः/मामुपेत्यपुनर्जन्मदुःखालयमशाश्वतम्नाप्नुवन्तिमहात्मानःसंसिद्धिंपरमांगताः/आब्रह्मभुवनाल्लोकाःपुनरावर्तिनोऽर्जुनमामुपेत्यतुकौन्तेयपुनर्जन्मनविद्यते/सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणोविदुःरात्रिंयुगसहस्रान्तांतेऽहोरात्रविदोजनाः/अव्यक्ताद्व्यक्तयःसर्वाःप्रभवन्त्यहरागमेरात्र्यागमेप्रलीयन्तेतत्रैवाव्यक्तसंज्ञके/भूतग्रामःसएवायंभूत्वाभूत्वाप्रलीयतेरात्र्यागमेऽवशःपार्थप्रभवत्यहरागमे/परस्तस्मात्तुभावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनःयःससर्वेषुभूतेषुनश्यत्सुनविनश्यति/अव्यक्तोऽक्षरइत्युक्तस्तमाहुःपरमांगतिम्यंप्राप्यननिवर्तन्तेतद्धामपरमंमम/पुरुषःसपरःपार्थभक्त्यालभ्यस्त्वनन्ययायस्यान्तःस्थानिभूतानियेनसर्वमिदंततम्/यत्रकालेत्वनावृत्तिमावृत्तिंचैवयोगिनःप्रयातायान्तितंकालंवक्ष्यामिभरतर्षभ/अग्निर्ज्योतिरहःशुक्लःषण्मासाउत्तरायणम्तत्रप्रयातागच्छन्तिब्रह्मब्रह्मविदोजनाः/धूमोरात्रिस्तथाकृष्णःषण्मासादक्षिणायनम्तत्रचान्द्रमसंज्योतिर्योगीप्राप्यनिवर्तते/शुक्लकृष्णेगतीह्येतेजगतःशाश्वतेमतेएकयायात्यनावृत्तिमन्ययावर्ततेपुनः/नैतेसृतीपार्थजानन्योगीमुह्यतिकश्चनतस्मात्सर्वेषुकालेषुयोगयुक्तोभवार्जुन/वेदेषुयज्ञेषुतपःसुचैवदानेषुयत्पुण्यफलंप्रदिष्टम्अत्येतितत्सर्वमिदंविदित्वायोगीपरंस्थानमुपैतिचाद्यम्/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेअक्षरब्रह्मयोगोनामाष्टमोऽध्यायः/अथनवमोऽध्यायःराजविद्याराजगुह्ययोगः/श्रीभगवानुवाच/इदंतुतेगुह्यतमंप्रवक्ष्याम्यनसूयवेज्ञानंविज्ञानसहितंयज्ज्ञात्वामोक्ष्यसेऽशुभात्/राजविद्याराजगुह्यंपवित्रमिदमुत्तमम्प्रत्यक्षावगमंधर्म्यंसुसुखंकर्तुमव्ययम्/अश्रद्दधानाःपुरुषाधर्मस्यास्यपरन्तपअप्राप्यमांनिवर्तन्तेमृत्युसंसारवर्त्मनि/मयाततमिदंसर्वंजगदव्यक्तमूर्तिनामत्स्थानिसर्वभूतानिनचाहंतेष्ववस्थितः/नचमत्स्थानिभूतानिपश्यमेयोगमैश्वरम्भूतभृन्नचभूतस्थोममात्माभूतभावनः/यथाकाशस्थितोनित्यंवायुःसर्वत्रगोमहान्तथासर्वाणिभूतानिमत्स्थानीत्युपधारय/सर्वभूतानिकौन्तेयप्रकृतिंयान्तिमामिकाम्कल्पक्षयेपुनस्तानिकल्पादौविसृजाम्यहम्/प्रकृतिंस्वामवष्टभ्यविसृजामिपुनःपुनःभूतग्राममिमंकृत्स्नमवशंप्रकृतेर्वशात्/नचमांतानिकर्माणिनिबध्नन्तिधनञ्जयउदासीनवदासीनमसक्तंतेषुकर्मसु/मयाध्यक्षेणप्रकृतिःसूयतेसचराचरम्हेतुनानेनकौन्तेयजगद्विपरिवर्तते/अवजानन्तिमांमूढामानुषींतनुमाश्रितम्परंभावमजानन्तोममभूतमहेश्वरम्/मोघाशामोघकर्माणोमोघज्ञानाविचेतसःराक्षसीमासुरींचैवप्रकृतिंमोहिनींश्रिताः/महात्मानस्तुमांपार्थदैवींप्रकृतिमाश्रिताःभजन्त्यनन्यमनसोज्ञात्वाभूतादिमव्ययम्/सततंकीर्तयन्तोमांयतन्तश्चदृढव्रताःनमस्यन्तश्चमांभक्त्यानित्ययुक्ताउपासते/ज्ञानयज्ञेनचाप्यन्येयजन्तोमामुपासतेएकत्वेनपृथक्त्वेनबहुधाविश्वतोमुखम्/अहंक्रतुरहंयज्ञःस्वधाहमहमौषधम्मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहंहुतम्/पिताहमस्यजगतोमाताधातापितामहःवेद्यंपवित्रमोङ्कारऋक्सामयजुरेवच/गतिर्भर्ताप्रभुःसाक्षीनिवासःशरणंसुहृत्प्रभवःप्रलयःस्थानंनिधानंबीजमव्ययम्/तपाम्यहमहंवर्षंनिगृह्णाम्युत्सृजामिचअमृतंचैवमृत्युश्चसदसच्चाहमर्जुन/त्रैविद्यामांसोमपाःपूतपापायज्ञैरिष्ट्वास्वर्गतिंप्रार्थयन्तेतेपुण्यमासाद्यसुरेन्द्रलोकमश्नन्तिदिव्यान्दिविदेवभोगान्/तेतंभुक्त्वास्वर्गलोकंविशालंक्षीणेपुण्येमर्त्यलोकंविशन्तिएवंत्रयीधर्ममनुप्रपन्नागतागतंकामकामालभन्ते/अनन्याश्चिन्तयन्तोमांयेजनाःपर्युपासतेतेषांनित्याभियुक्तानांयोगक्षेमंवहाम्यहम्/येऽप्यन्यदेवताभक्तायजन्तेश्रद्धयान्विताःतेऽपिमामेवकौन्तेययजन्त्यविधिपूर्वकम्/अहंहिसर्वयज्ञानांभोक्ताचप्रभुरेवचनतुमामभिजानन्तितत्त्वेनातश्च्यवन्तिते/यान्तिदेवव्रतादेवान्पितॄन्यान्तिपितृव्रताःभूतानियान्तिभूतेज्यायान्तिमद्याजिनोऽपिमाम्/पत्रंपुष्पंफलंतोयंयोमेभक्त्याप्रयच्छतितदहंभक्त्युपहृतमश्नामिप्रयतात्मनः/यत्करोषियदश्नासियज्जुहोषिददासियत्यत्तपस्यसिकौन्तेयतत्कुरुष्वमदर्पणम्/शुभाशुभफलैरेवंमोक्ष्यसेकर्मबन्धनैःसंन्यासयोगयुक्तात्माविमुक्तोमामुपैष्यसि/समोऽहंसर्वभूतेषुनमेद्वेष्योऽस्तिनप्रियःयेभजन्तितुमांभक्त्यामयितेतेषुचाप्यहम्/अपिचेत्सुदुराचारोभजतेमामनन्यभाक्साधुरेवसमन्तव्यःसम्यग्व्यवसितोहिसः/क्षिप्रंभवतिधर्मात्माशश्वच्छान्तिंनिगच्छतिकौन्तेयप्रतिजानीहिनमेभक्तःप्रणश्यति/मांहिपार्थव्यपाश्रित्ययेऽपिस्युःपापयोनयःस्त्रियोवैश्यास्तथाशूद्रास्तेऽपियान्तिपरांगतिम्/किंपुनर्ब्राह्मणाःपुण्याभक्ताराजर्षयस्तथाअनित्यमसुखंलोकमिमंप्राप्यभजस्वमाम्/मन्मनाभवमद्भक्तोमद्याजीमांनमस्कुरुमामेवैष्यसियुक्त्वैवमात्मानंमत्परायणः/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रे-श्रीकृष्णार्जुनसंवादेराजविद्याराजगुह्ययोगोनामनवमोऽध्यायः/अथदशमोऽध्यायःविभूतियोगः/श्रीभगवानुवाच/भूयएवमहाबाहोशृणुमेपरमंवचःयत्तेऽहंप्रीयमाणायवक्ष्यामिहितकाम्यया/नमेवि-दुःसुरगणाःप्रभवंनमहर्षयःअहमादिर्हिदेवानांमहर्षीणांचसर्वशः/योमामजमनादिंचवेत्तिलोकमहेश्वरम्असम्मूढःसमर्त्येषुसर्वपापैःप्रमुच्यते/बुद्धिर्ज्ञानमसम्मोहःक्षमासत्यंदमःशमःसुखंदुःखंभवोऽभावोभयंचाभयमेवच/अहिंसासमतातुष्टिस्तपोदानंयशोऽयशःभवन्तिभावाभूतानांमत्तएवपृथग्विधाः/महर्षयःसप्तपूर्वेचत्वारोमनवस्तथामद्भावामानसाजातायेषांलोकइमाःप्रजाः/एतांविभूतिंयोगंचममयोवेत्तितत्त्वतःसोऽविकम्पेनयोगेनयुज्यतेनात्रसंशयः/अहंसर्वस्यप्रभवोमत्तःसर्वंप्रवर्ततेइतिमत्वाभजन्तेमांबुधाभावसमन्विताः/मच्चित्तामद्गतप्राणाबोधयन्तःपरस्परम्कथयन्तश्चमांनित्यंतुष्य-न्तिचरमन्तिच/तेषांसततयुक्तानांभजतांप्रीतिपूर्वकम्ददामिबुद्धियोगंतंयेनमामुपयान्तिते/तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजंतमःनाशयाम्यात्मभावस्थोज्ञानदीपेनभास्वता/अर्जुनउवाच/परंब्रह्मपरंधामपवित्रंपरमंभवान्पुरुषंशाश्वतंदिव्यमादिदेवमजंविभुम्/आहुस्त्वामृषयःसर्वेदेवर्षिर्नारदस्तथाअसितोदेवलोव्यासःस्वयंचैवब्रवीषिमे/सर्वमेतदृतंमन्येयन्मांवदसिकेशवनहितेभगवन्व्यक्तिंविदुर्देवानदानवाः/स्वयमेवात्मनात्मानंवेत्थत्वंपुरुषोत्तमभूतभावनभूतेशदेवदेवजगत्पते/वक्तुमर्हस्यशेषेणदिव्याह्यात्मविभूतयःयाभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वंव्याप्यतिष्ठसि/कथंविद्यामहंयोगिंस्त्वांसदापरिचिन्तयन्केषुकेषुचभावेषुचिन्त्योऽसिभगवन्मया/विस्तरेणात्मनोयोगंविभूतिंचजनार्दनभूयःकथयतृप्तिर्हिशृण्वतोनास्तिमेऽमृतम्/श्रीभगवानुवाच/हन्ततेकथयिष्यामिदिव्याह्यात्मविभूतयःप्राधान्यतःकुरुश्रेष्ठनास्त्यन्तोविस्तरस्यमे/अहमात्मागुडाकेशसर्वभूताशयस्थितःअहमादिश्चमध्यंचभूतानामन्तएवच/आदित्यानामहंविष्णुर्ज्योतिषांरविरंशुमान्मरीचिर्मरुतामस्मिनक्षत्राणामहंशशी/वेदानांसामवेदोऽस्मिदेवानामस्मिवासवःइन्द्रियाणांमनश्चास्मिभूतानामस्मिचेतना/रुद्राणांशङ्करश्चास्मिवित्तेशोयक्षरक्षसाम्वसूनांपावकश्चास्मिमेरुःशिखरिणामहम्/पुरोधसांचमुख्यंमांविद्धिपार्थबृहस्पतिम्सेनानीनामहंस्कन्दःसरसामस्मिसागरः/महर्षीणांभृगुरहंगिरामस्म्येकमक्षरम्यज्ञानांजपयज्ञोऽस्मिस्थावराणांहिमालयः/अश्वत्थःसर्ववृक्षाणांदेवर्षीणांचनारदःगन्धर्वाणांचित्ररथःसिद्धानांकपिलोमु-निः/उच्चैःश्रवसमश्वानांविद्धिमाममृतोद्भवम्ऐरावतंगजेन्द्राणांनराणांचनराधिपम्/आयुधानामहंवज्रंधेनूनामस्मिकामधुक्प्रजनश्चास्मिकन्दर्पःसर्पाणामस्मिवासुकिः/अनन्तश्चास्मिनागानांवरुणोयादसामहम्पितॄणामर्यमाचास्मियमःसंयमतामहम्/प्रह्लादश्चास्मिदैत्यानांकालःकलयतामहम्मृगाणांचमृगेन्द्रोऽहंवैनतेयश्चपक्षिणाम्/पवनःपवतामस्मिरामःशस्त्रभृतामहम्झषाणांमकरश्चास्मिस्रोतसामस्मिजाह्नवी/सर्गाणामादिरन्तश्चमध्यंचैवाहमर्जुनअध्यात्मविद्याविद्यानांवादःप्रवदतामहम्/अक्षराणामकारोऽस्मिद्वन्द्वःसामासिकस्यचअहमेवाक्षयःकालोधाताहंविश्वतोमुखः/मृत्युःसर्वहरश्चाहमुद्भवश्चभविष्यताम्कीर्तिःश्रीर्वाक्चनारीणांस्मृतिर्मेधाधृतिःक्षमा/बृहत्सामतथासाम्नांगायत्रीछन्दसामहम्मासानांमार्गशीर्षोऽहमृतूनांकुसुमाकरः/द्यूतंछलयतामस्मितेजस्तेजस्विनामहम्जयोऽस्मिव्यवसायोऽस्मिसत्त्वंसत्त्ववतामहम्/वृष्णीनांवासुदेवोऽस्मिपाण्डवानांधनञ्जयःमुनीनामप्यहंव्यासःकवीनामुशनाकविः/दण्डोदमयतामस्मिनीतिरस्मिजिगीषताम्मौनंचैवास्मिगुह्यानांज्ञानंज्ञानवतामहम्/यच्चापिसर्वभूतानांबीजंतदहमर्जुननतदस्तिविनायत्स्यान्मयाभूतंचराचरम्/नान्तोऽस्तिममदिव्यानांविभूतीनांपरन्तपएषतूद्देशतःप्रोक्तोविभूतेर्विस्तरोमया/यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वंश्रीमदूर्जितमेववातत्तदेवावगच्छत्वंममतेजोंऽशसम्भवम्/अथवाबहुनैतेनकिंज्ञातेनतवार्जुनविष्टभ्याहमिदंकृत्स्नमेकांशेनस्थितोजगत्/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादे-विभूतियोगोनामदशमोऽध्यायः/अथैकादशोऽध्यायःविश्वरूपदर्शनयोगः/अर्जुनउवाच/मदनुग्रहायपरमंगुह्यमध्यात्मसंज्ञितम्यत्त्वयोक्तंवचस्तेनमोहोऽयंविगतोमम/भवाप्ययौहिभूतानांश्रुतौविस्तरशोमयात्वत्तःकमलपत्राक्षमाहात्म्यमपिचाव्ययम्/एवमेतद्यथात्थत्वमात्मानंपरमेश्वरद्रष्टुमिच्छामितेरूपमैश्वरंपुरुषोत्तम/मन्यसेयदितच्छक्यंमयाद्रष्टुमितिप्रभोयोगेश्वरततोमेत्वंदर्शयात्मानमव्ययम्/श्रीभगवानुवाच/पश्यमेपार्थरूपाणिशतशोऽथसहस्रशःनानाविधानिदिव्यानिनानावर्णाकृतीनिच/पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौमरुतस्तथाबहून्यदृष्टपूर्वाणिपश्याश्चर्याणिभारत/इहैकस्थंजगत्कृत्स्नंपश्याद्यसचराचरम्ममदेहेगुडाकेशयच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि/नतुमांशक्यसेद्रष्टुमनेनैवस्वचक्षुषादिव्यंददामितेचक्षुःपश्यमेयोगमैश्वरम्/सञ्जयउवाच/एवमुक्त्वाततोराजन्महायोगेश्वरोहरिःदर्शयामासपार्थायपरमंरूपमैश्वरम्/अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम्अनेकदिव्याभरणंदिव्यानेकोद्यतायुधम्/दिव्यमाल्याम्बरधरंदिव्यगन्धानुलेपनम्सर्वाश्चर्यमयंदेवमनन्तंविश्वतोमुखम्/दिविसूर्यसहस्रस्यभवेद्युगपदुत्थितायदिभाःसदृशीसास्याद्भासस्तस्यमहात्मनः/तत्रैकस्थंजगत्कृत्स्नंप्रविभक्तमनेकधाअपश्यद्देवदेवस्यशरीरेपाण्डवस्तदा/ततःसविस्मयाविष्टोहृष्टरोमाधनञ्जयःप्रणम्यशिरसादेवंकृताञ्जलिरभाषत/अर्जुनउवाच/पश्यामिदेवांस्तवदेवदेहेसर्वांस्तथाभूतविशेषसङ्घान्ब्रह्माणमीशंकमलासनस्थमृषींश्चसर्वानुरगांश्चदिव्यान्/अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रंपश्यामित्वांसर्वतोऽनन्तरूपम्नान्तंनमध्यंनपुनस्तवादिंपश्यामिविश्वेश्वरविश्वरूप/किरीटिनंगदिनंचक्रिणंचतेजोराशिंसर्वतोदीप्तिमन्तम्पश्यामित्वांदुर्निरीक्ष्यंसमन्ताद्दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम्/त्वमक्षरंपरमंवेदितव्यंत्वमस्यविश्वस्यपरंनिधानम्त्वमव्ययःशाश्वतधर्मगोप्तासनातनस्त्वंपुरुषोमतोमे/अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्यमनन्तबाहुंशशिसूर्यनेत्रम्पश्यामित्वांदीप्तहुताशवक्त्रंस्वतेजसाविश्वमिदंतपन्तम्/द्यावापृथिव्योरिदमन्तरंहिव्याप्तंत्वयैकेनदिशश्चसर्वाःदृष्ट्वाद्भुतंरूपमुग्रंतवेदंलोकत्रयंप्रव्यथितंमहात्मन्/अमीहित्वांसुरसङ्घाविशन्तिकेचिद्भीताःप्राञ्जलयोगृणन्तिस्वस्तीत्युक्त्वामहर्षिसिद्धसङ्घाःस्तुवन्तित्वांस्तुतिभिःपुष्कलाभिः/रुद्रादित्यावसवोयेचसाध्याविश्वेऽश्विनौमरुतश्चोष्मपाश्चगन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घावीक्षन्तेत्वांविस्मिताश्चैवसर्वे/रूपंमहत्तेबहुवक्त्रनेत्रंमहाबाहोबहुबाहूरुपादम्बहूदरंबहुदंष्ट्राकरालंदृष्ट्वालोकाःप्रव्यथितास्तथाहम्/नभःस्पृशंदीप्तमनेकवर्णंव्यात्ताननंदीप्तविशालनेत्रम्दृष्ट्वाहित्वांप्रव्यथितान्तरात्माधृतिंनविन्दामिशमंचविष्णो/दंष्ट्राकरालानिचतेमुखानिदृष्ट्वैवकालानलसन्निभानिदिशोनजानेनलभेचशर्मप्रसीददेवेशजगन्निवास/अमीचत्वांधृतराष्ट्रस्यपुत्राःसर्वेसहैवावनिपालसङ्घैःभीष्मोद्रोणःसूतपुत्रस्तथासौसहास्मदीयैरपियोधमुख्यैः/वक्त्राणितेत्वरमाणाविशन्तिदंष्ट्राकरालानिभयानकानिकेचिद्विलग्नादशनान्तरेषुसन्दृश्यन्तेचूर्णितैरुत्तमाङ्गैः/यथानदीनांबहवोऽम्बुवेगाःसमुद्रमेवाभिमुखाद्रवन्तितथातवामीनरलोकवीराविशन्तिवक्त्राण्यभिविज्वलन्ति/यथाप्रदीप्तंज्वलनंपतङ्गाविशन्तिनाशायसमृद्धवेगाःतथैवनाशायविशन्तिलोकास्तवापिवक्त्राणिसमृद्धवेगाः/लेलिह्यसेग्रसमानःसमन्ताल्लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिःतेजोभिरापूर्यजगत्समग्रंभासस्तवोग्राःप्रतपन्तिविष्णो/आख्याहिमेकोभवानुग्ररूपोनमोऽस्तुतेदेववरप्रसीदविज्ञातुमिच्छामिभवन्तमाद्यंनहिप्रजानामितवप्रवृत्तिम्/श्रीभगवानुवाच/कालोऽस्मिलोकक्षयकृत्प्रवृद्धोलोकान्समाहर्तुमिहप्रवृत्तःऋतेऽपित्वांनभविष्यन्तिसर्वेयेऽवस्थिताःप्रत्यनीकेषुयोधाः/तस्मात्त्वमुत्तिष्ठयशोलभस्वजित्वाशत्रून्भुङ्क्ष्वराज्यंसमृद्धम्मयैवैतेनिहताःपूर्वमेवनिमित्तमात्रंभवसव्यसाचिन्/द्रोणंचभीष्मंचजयद्रथंचकर्णंतथान्यानपियोधवीरान्मयाहतांस्त्वंजहिमाव्यथिष्ठायुध्यस्वजेतासिरणेसपत्नान्/सञ्जयउवाच/एतच्छ्रुत्वावचनंकेशवस्यकृताञ्जलिर्वेपमानःकिरीटीनमस्कृत्वाभूयएवाहकृष्णंसगद्गदंभीतभीतःप्रणम्य/अर्जुनउवाच/स्थानेहृषीकेशतवप्रकीर्त्याजगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यतेचरक्षांसिभीतानिदिशोद्रवन्तिसर्वेनमस्यन्तिचसिद्धसङ्घाः/कस्माच्चतेननमेरन्महात्मन्गरीयसेब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रेअनन्तदेवेशजगन्निवासत्वमक्षरंसदसत्तत्परंयत्/त्वमादिदेवःपुरुषःपुराणस्त्वमस्यविश्वस्यपरंनिधानम्वेत्तासिवेद्यंचपरंचधामत्वयाततंविश्वमनन्तरूप/वायुर्यमोऽग्निर्वरुणःशशाङ्कःप्रजापतिस्त्वंप्रपितामहश्चनमोनमस्तेऽस्तुसहस्रकृत्वःपुनश्चभूयोऽपिनमोनमस्ते/नमःपुरस्तादथपृष्ठतस्तेनमोऽस्तुतेसर्वतएवसर्वअनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वंसर्वंसमाप्नोषिततोऽसिसर्वः/सखेतिमत्वाप्रसभंयदुक्तंहेकृष्णहेयादवहेसखेतिअजानतामहिमानंतवेदंमयाप्रमादात्प्रणयेनवापि/यच्चावहासार्थमसत्कृ-तोऽसिविहारशय्यासनभोजनेषुएकोऽथवाप्यच्युततत्समक्षंतत्क्षामयेत्वामहमप्रमेयम्/पितासिलोकस्यचराचरस्यत्वमस्यपूज्यश्चगुरुर्गरीयान्नत्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकःकुतोऽन्योलोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव/तस्मात्प्रणम्यप्रणिधायकायंप्रसादयेत्वामहमीशमीड्यम्पितेवपुत्रस्यसखेवसख्युःप्रियःप्रियायार्हसिदेवसोढुम्/अदृष्टपूर्वंहृषितोऽस्मिदृष्ट्वाभयेनचप्रव्यथितंमनोमेतदेवमेदर्शयदेवरूपंप्रसीददेवेशजगन्निवास/किरीटिनंगदिनंचक्रहस्तंइच्छामित्वांद्रष्टुमहंतथैवतेनैवरूपेणचतुर्भुजेनसहस्रबाहोभवविश्वमूर्ते/श्रीभगवानुवाच/मयाप्रसन्नेनतवार्जुनेदंरूपंपरंदर्शितमात्मयोगात्तेजोमयंविश्वमनन्तमाद्यंयन्मेत्वदन्येननदृष्टपूर्वम्/नवेदयज्ञाध्ययनैर्नदानैर्नचक्रियाभिर्नतपोभिरुग्रैःएवंरूपःशक्यअहंनृलोकेद्रष्टुंत्वदन्येनकुरुप्रवीर/मातेव्यथामाचविमूढभावोदृष्ट्वारूपंघोरमीदृङ्ममेदम्व्यपेतभीःप्रीतमनाःपुनस्त्वंतदेवमेरूपमिदंप्रपश्य/सञ्जयउवाच/इत्यर्जुनंवासुदेवस्तथोक्त्वास्वकंरूपंदर्शयामासभूयःआश्वासयामासचभीतमेनंभूत्वापुनःसौम्यवपुर्महात्मा/अर्जुनउवाच/दृष्ट्वेदंमानुषंरूपंतवसौम्यंजनार्दनइदा-नीमस्मिसंवृत्तःसचेताःप्रकृतिंगतः/श्रीभगवानुवाच/सुदुर्दर्शमिदंरूपंदृष्टवानसियन्ममदेवाअप्यस्यरूपस्यनित्यंदर्शनकाङ्क्षिणः/नाहंवेदैर्नतपसानदानेननचेज्ययाशक्यएवंविधोद्रष्टुंदृष्टवानसिमांयथा/भक्त्यात्वनन्ययाशक्यअहमेवंविधोऽर्जुनज्ञातुंद्रष्टुंचतत्त्वेनप्रवेष्टुंचपरन्तप/मत्कर्मकृन्मत्परमोमद्भक्तःसङ्गवर्जितःनिर्वैरःसर्वभूतेषुयःसमामेतिपाण्डव/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेविश्वरूपदर्शनयोगोनामैकादशोऽध्यायः/अथद्वादशोऽध्यायःभक्तियोगः/अर्जुनउवाच/एवंसततयुक्तायेभक्तास्त्वांपर्युपासतेयेचाप्यक्षरमव्यक्तंतेषांकेयोगवित्तमाः/श्रीभगवानुवाच/मय्यावेश्यमनोयेमांनित्ययुक्ताउपासतेश्रद्धयापरयोपेताःतेमेयुक्ततमामताः/येत्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तंपर्युपासतेसर्वत्रगमचिन्त्यञ्चकूटस्थमचलन्ध्रुवम्/सन्नियम्येन्द्रियग्रामंसर्वत्रसमबुद्धयःतेप्राप्नुवन्तिमामेवसर्वभूतहितेरताः/क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम्अव्यक्ताहिगतिर्दुःखंदेहवद्भिरवाप्यते/येतुसर्वाणिकर्माणिमयिसंन्यस्यमत्पराःअनन्येनैवयोगेनमांध्यायन्तउपासते/तेषामहंसमुद्धर्तामृत्युसंसारसागरात्भवामिनचिरात्पार्थमय्यावेशितचेतसाम्/मय्येवमनआधत्स्वमयिबुद्धिंनिवेशयनिवसिष्यसिमय्येवअतऊर्ध्वंनसंशयः/अथचित्तंसमाधातुंनशक्नोषिमयिस्थिरम्अभ्यासयोगेनततोमामिच्छाप्तुंधनञ्जय/अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसिमत्कर्मपरमोभवमदर्थमपिकर्माणिकुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि/अथैतदप्यशक्तोऽसिकर्तुंमद्योगमाश्रितःसर्वकर्मफलत्यागंततःकुरुयतात्म-वान्/श्रेयोहिज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानंविशिष्यतेध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम्/अद्वेष्टासर्वभूतानांमैत्रःकरुणएवचनिर्ममोनिरहङ्कारःसमदुःखसुखःक्षमी/सन्तुष्टःसततंयोगीयतात्मादृढनिश्चयःमय्यर्पितमनोबुद्धिर्योमद्भक्तःसमेप्रियः/यस्मान्नोद्विजतेलोकोलोकान्नोद्विजतेचयःहर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तोयःसचमेप्रियः/अनपेक्षःशुचिर्दक्षउदासीनोगतव्यथःसर्वारम्भपरित्यागीयोमद्भक्तःसमेप्रियः/योनहृष्यतिनद्वेष्टिनशोचतिनकाङ्क्षतिशुभाशुभपरित्यागीभक्तिमान्यःसमेप्रियः/समःशत्रौचमित्रेचतथामानापमानयोःशीतोष्णसुखदुःखेषुसमःसङ्गविवर्जितः/तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनीसन्तुष्टोयेनकेनचित्अनिकेतःस्थिरमतिर्भक्तिमान्मेप्रियोनरः/येतुधर्म्यामृतमिदंयथोक्तंपर्युपासतेश्रद्दधानामत्परमाभक्तास्तेऽतीवमेप्रियाः/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेभक्तियोगोनामद्वादशोऽध्यायः/अथत्रयोदशोऽध्यायःक्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगः/अर्जुनउवाच/प्रकृतिंपुरुषंचैवक्षेत्रंक्षेत्रज्ञमेवचएतद्वेदितुमिच्छामिज्ञानंज्ञेयंचकेशव/श्रीभगवानुवाच/इदंशरीरंकौन्तेयक्षेत्रमित्यभिधीयतेएतद्योवेत्तितंप्राहुःक्षेत्रज्ञइतितद्विदः/क्षेत्रज्ञंचापिमांविद्धिसर्वक्षेत्रेषुभारतक्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानंयत्तज्ज्ञानंमतंमम/तत्क्षेत्रंयच्चयादृक्चयद्विकारियतश्चयत्सचयोयत्प्रभावश्चतत्समासेनमेशृणु/ऋषिभिर्बहुधागीतंछन्दोभिर्विविधैःपृथक्ब्रह्मसूत्रपदैश्चैवहेतुमद्भिर्विनिश्चितैः/महाभूतान्यहङ्कारोबुद्धिरव्यक्तमेवचइन्द्रियाणिदशैकंचपञ्चचेन्द्रियगोचराः/इच्छाद्वेषःसुखंदुःखंसङ्घातश्चेत-नाधृतिःएतत्क्षेत्रंसमासेनसविकारमुदाहृतम्/अमानित्वमदम्भित्वमहिंसाक्षान्तिरार्जवम्आचार्योपासनंशौचंस्थैर्यमात्मविनिग्रहः/इन्द्रियार्थेषुवैराग्यमनहङ्कारएवचजन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम्/असक्तिरनभिष्वङ्गःपुत्रदारगृहादिषुनित्यंचसमचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु/मयिचानन्ययोगेनभक्तिरव्यभिचारिणीविविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि/अध्यात्मज्ञाननित्यत्वंतत्त्वज्ञानार्थदर्शनम्एतज्ज्ञानमितिप्रोक्तमज्ञानंयदतोऽन्यथा/ज्ञेयंयत्तत्प्रवक्ष्यामियज्ज्ञात्वामृतमश्नुतेअनादिमत्परंब्रह्मनसत्तन्नासदुच्यते/सर्वतःपाणिपादंतत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम्सर्वतःश्रुतिमल्लोकेसर्वमावृत्यतिष्ठति/सर्वेन्द्रियगुणाभासंसर्वेन्द्रियविवर्जितम्असक्तंसर्वभृच्चैवनिर्गुणंगुणभोक्तृच/बहिरन्तश्चभूतानामचरंचरमेवचसूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयंदूरस्थंचान्तिकेचतत्/अविभक्तंचभूतेषुविभक्तमिवचस्थितम्भूतभर्तृचतज्ज्ञेयंग्रसिष्णुप्रभविष्णुच/ज्योतिषामपितज्ज्योतिस्तमसःपरमुच्यतेज्ञानंज्ञेयंज्ञानगम्यंहृदिसर्वस्यविष्ठितम्/इतिक्षेत्रंतथाज्ञानंज्ञेयंचोक्तंसमासतःमद्भक्तएतद्विज्ञायमद्भावायोपपद्यते/प्रकृतिंपुरुषंचैवविद्ध्यनादीउभावपिविकारांश्चगुणांश्चैवविद्धिप्रकृतिसम्भवान्/कार्यकारणकर्तृत्वेहेतुःप्रकृतिरुच्यतेपुरुषःसुखदुःखानांभोक्तृत्वेहेतुरुच्यते/पुरुषःप्रकृतिस्थोहिभुङ्क्तेप्रकृतिजान्गुणान्कारणंगुणसङ्गोऽस्यसदस-द्योनिजन्मसु/उपद्रष्टानुमन्ताचभर्ताभोक्तामहेश्वरःपरमात्मेतिचाप्युक्तोदेहेऽस्मिन्पुरुषःपरः/यएवंवेत्तिपुरुषंप्रकृतिंचगुणैःसहसर्वथावर्तमानोऽपिनसभूयोऽभिजायते/ध्यानेनात्मनिपश्यन्तिकेचिदात्मानमात्मनाअन्येसाङ्ख्येनयोगेनकर्मयोगेनचापरे/अन्येत्वेवमजानन्तःश्रुत्वान्येभ्यउपासतेतेऽपिचातितरन्त्येवमृत्युंश्रुतिपरायणाः/यावत्सञ्जायतेकिञ्चित्सत्त्वंस्थावरजङ्गमम्क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धिभरतर्षभ/समंसर्वेषुभूतेषुतिष्ठन्तंपरमेश्वरम्विनश्यत्स्वविनश्यन्तंयःपश्यतिसपश्यति/समंपश्यन्हिसर्वत्रसमवस्थितमीश्वरम्नहिनस्त्यात्मनात्मानंततोयातिपरांगतिम्/प्रकृत्यैवचकर्माणिक्रियमाणानिसर्वशःयःपश्यतितथात्मानमकर्तारंसपश्यति/यदाभूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यतिततएवचविस्तारंब्रह्मसम्पद्यतेतदा/अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययःशरीरस्थोऽपिकौन्तेयनकरोतिनलिप्यते/यथासर्वगतंसौक्ष्म्यादाकाशंनोपलिप्यतेसर्वत्रावस्थितोदेहेतथात्मानोपलिप्यते/यथाप्रकाशयत्येकःकृत्स्नंलोकमिमंरविःक्षेत्रंक्षेत्रीतथाकृत्स्नंप्रकाशयतिभारत/क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरंज्ञानचक्षुषाभूतप्रकृतिमोक्षंचयेविदुर्यान्तितेपरम्/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेक्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगोनामत्रयोदशोऽध्यायः/अथचतुर्दशोऽध्यायःगुणत्रयविभागयोगः/श्रीभगवानुवाच/परंभूयःप्रवक्ष्यामिज्ञानानांज्ञानमुत्तमम्यज्ज्ञात्वामुनयःसर्वेपरांसिद्धिमितोगताः/इदंज्ञानमुपाश्रित्यममसाधर्म्यमागताःसर्गेऽपिनोपजायन्तेप्रलयेनव्यथन्तिच/ममयोनिर्महद्ब्रह्मतस्मिन्गर्भंदधाम्यहम्सम्भवःसर्वभूतानांततोभवतिभारत/सर्वयोनिषुकौन्तेयमूर्तयःसम्भवन्तियाःतासांब्रह्ममहद्योनिरहंबीजप्रदःपिता/सत्त्वंरजस्तमइतिगुणाःप्रकृतिसम्भवाःनिबध्नन्तिमहाबाहोदेहेदेहिनमव्ययम्/तत्रसत्त्वंनिर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम्सुखसङ्गेनबध्नातिज्ञानसङ्गेनचानघ/रजोरागात्मकंविद्धितृष्णासङ्गसमुद्भवम्तन्निबध्नातिकौन्तेयकर्मसङ्गेनदेहिनम्/तमस्त्वज्ञानजंविद्धिमोहनंसर्वदेहिनाम्प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नातिभारत/सत्त्वंसुखेसञ्जयतिरजःकर्मणिभारतज्ञानमावृत्यतुतमःप्रमादेसञ्जयत्युत/रजस्तमश्चाभिभूयसत्त्वंभवतिभारतरजःसत्त्वंतमश्चैवतमःसत्त्वंरजस्तथा/सर्वद्वारेषुदेहेऽस्मिन्प्रकाशउपजायतेज्ञानंयदातदाविद्याद्विवृद्धंसत्त्वमित्युत/लोभःप्रवृत्तिरारम्भःकर्मणामशमःस्पृहारजस्येतानिजायन्तेविवृद्धेभरतर्षभ/अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्चप्रमादोमोहएवचतमस्येतानिजायन्तेविवृद्धेकुरुनन्दन/यदासत्त्वेप्रवृद्धेतुप्रलयंयातिदेहभृत्तदोत्तमविदांलोकानमलान्प्रतिपद्यते/रजसिप्रलयंगत्वाकर्मसङ्गिषुजायतेतथाप्रलीनस्तमसिमूढयोनिषुजायते/कर्मणःसुकृतस्याहुःसात्त्विकंनिर्मलंफलम्रजसस्तुफलंदुःखमज्ञानंतमसःफलम्/सत्त्वात्सञ्जायतेज्ञानंरजसोलोभएवचप्रमादमोहौतमसोभवतोऽज्ञानमेवच/ऊर्ध्वंगच्छन्तिसत्त्वस्थामध्येतिष्ठन्तिराजसाःजघन्यगुणवृत्तिस्थाअ-धोगच्छन्तितामसाः/नान्यंगुणेभ्यःकर्तारंयदाद्रष्टानुपश्यतिगुणेभ्यश्चपरंवेत्तिमद्भावंसोऽधिगच्छति/गुणानेतानतीत्यत्रीन्देहीदेहसमुद्भवान्जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्नुते/अर्जुनउवाच/कैर्लिङ्गैस्त्रीन्गुणानेतानतीतोभवतिप्रभोकिमाचारःकथंचैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते/श्रीभगवानुवाच/प्रकाशंचप्रवृत्तिंचमोहमेवचपाण्डवनद्वेष्टिसम्प्रवृत्तानिननिवृत्तानिकाङ्क्षति/उदासीनवदासीनोगुणैर्योनविचाल्यतेगुणावर्तन्तइत्येवंयोऽवतिष्ठतिनेङ्गते/समदुःखसुखःस्वस्थःसमलोष्टाश्मकाञ्चनःतुल्यप्रियाप्रियोधीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः/मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्योमित्रारिपक्षयोःसर्वारम्भपरित्यागीगुणातीतःसउच्यते/मांचयोऽव्यभिचारेणभक्तियोगेनसेवतेसगुणान्समतीत्यैतान्ब्रह्मभूयायकल्पते/ब्रह्मणोहिप्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्यचशाश्वतस्यचधर्मस्यसुखस्यैकान्तिकस्यच/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेगुणत्रयविभागयोगोनामचतुर्दशोऽध्यायः/अथपञ्चदशोऽध्यायःपुरुषोत्तमयोगः/श्रीभगवानुवाच/ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थंप्राहुरव्ययम्छन्दांसियस्यपर्णानियस्तंवेदसवेदवित्/अधश्चोर्ध्वंप्रसृतास्तस्यशाखागुणप्रवृद्धाविषयप्रवालाःअधश्चमूलान्यनुसन्ततानिकर्मानुबन्धीनिमनुष्यलोके/नरूपमस्येहतथोपलभ्यतेनान्तोनचादिर्नचसम्प्रतिष्ठाअश्वत्थमेनंसुविरूढमूलंअसङ्गशस्त्रेणदृढेनछित्त्वा/ततःपदंतत्परिमार्गितव्यंयस्मिन्गताननिवर्तन्तिभूयःतमेवचाद्यंपुरुषंप्रपद्येयतःप्रवृत्तिःप्रसृतापुराणी/निर्मानमोहाजितसङ्गदोषाअध्यात्म-नित्याविनिवृत्तकामाःद्वन्द्वैर्विमुक्ताःसुखदुःखसंज्ञैर्गच्छन्त्यमूढाःपदमव्ययंतत्/नतद्भासयतेसूर्योनशशाङ्कोनपावकःयद्गत्वाननिवर्तन्तेतद्धामपरमंमम/ममैवांशोजीवलोकेजीवभूतःसनातनःमनःषष्ठानीन्द्रियाणिप्रकृतिस्थानिकर्षति/शरीरंयदवाप्नोतियच्चाप्युत्क्रामतीश्वरःगृहीत्वैतानिसंयातिवायुर्गन्धानिवाशयात्/श्रोत्रंचक्षुःस्पर्शनंचरसनंघ्राणमेवचअधिष्ठायमनश्चायंविषयानुपसेवते/उत्क्रामन्तं-स्थितंवापिभुञ्जानंवागुणान्वितम्विमूढानानुपश्यन्तिपश्यन्तिज्ञानचक्षुषः/यतन्तोयोगिनश्चैनंपश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम्यतन्तोऽप्यकृतात्मानोनैनंपश्यन्त्यचेतसः/यदादित्यगतंतेजोजगद्भासयतेऽखिलम्यच्चन्द्रमसियच्चाग्नौतत्तेजोविद्धिमामकम्/गामाविश्यचभूतानिधारयाम्यहमोजसापुष्णामिचौषधीःसर्वाःसोमोभूत्वारसात्मकः/अहंवैश्वानरोभूत्वाप्राणिनांदेहमाश्रितःप्राणापानसमायुक्तःपचाम्यन्नंचतुर्विधम्/सर्वस्यचाहंहृदिसन्निविष्टोमत्तःस्मृतिर्ज्ञानमपोहनञ्चवेदैश्चसर्वैरहमेववेद्योवेदान्तकृद्वेदविदेवचाहम्/द्वाविमौपुरुषौलोकेक्षरश्चाक्षरएवचक्षरःसर्वाणिभूतानिकूटस्थोऽक्षरउच्यते/उत्तमःपुरुषस्त्वन्यःपरमात्मेत्युदाहृतःयोलोकत्रयमाविश्यबिभर्त्यव्ययईश्वरः/यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपिचोत्तमःअतोऽस्मिलोकेवेदेचप्रथितःपुरुषोत्तमः/योमामेवमसम्मूढोजानातिपुरुषोत्तमम्ससर्वविद्भजतिमांसर्वभावेनभारत/इतिगुह्यतमंशास्त्रमिदमुक्तंमयानघएतद्बुद्ध्वाबुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्चभारत/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेपुरुषोत्तमयोगोनामपञ्चदशोऽध्यायः/अथषोडशोऽध्यायःदैवासुरसम्पद्विभागयोगः/श्रीभगवानुवाच/अभयंसत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिःदानंदमश्चयज्ञश्चस्वाध्यायस्तपआर्जवम्/अहिंसासत्यमक्रोधस्त्यागःशान्तिरपैशुनम्दयाभूतेष्वलोलुप्त्वंमार्दवंह्रीरचापलम्/तेजःक्षमाधृतिःशौचमद्रोहोनातिमानिताभवन्तिसम्पदंदैवीमभिजातस्यभारत/दम्भोदर्पोऽभिमानश्चक्रोधःपारुष्यमेवचअज्ञानंचाभिजातस्यपार्थसम्पदमासुरीम्/दैवीसम्पद्विमोक्षायनिबन्धायासुरीमतामाशुचःसम्पदंदैवीमभिजातोऽसिपाण्डव/द्वौभूतसर्गौलोकेऽस्मिन्दैवआसुरएवचदैवोविस्तरशःप्रोक्तआसुरंपार्थमेशृणु/प्रवृत्तिंचनिवृत्तिंचजनानविदुरासुराःनशौचंनापिचाचारोनसत्यंतेषुविद्यते/असत्यमप्रतिष्ठंतेजगदाहुरनीश्वरम्अपरस्परसम्भूतंकिमन्यत्कामहैतुकम्/एतांदृष्टिमवष्टभ्यनष्टात्मानोऽल्पबुद्धयःप्रभवन्त्युग्रकर्माणःक्षयायजगतोऽहिताः/काममाश्रित्यदुष्पूरंदम्भमानमदान्विताःमोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः/चिन्तामपरिमेयांचप्रलयान्तामुपाश्रिताःकामोपभोगपरमाएतावदितिनिश्चिताः/आशापाशशतैर्बद्धाःकामक्रोधपरायणाःईहन्तेकामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान्/इदमद्यमयालब्धमिमंप्राप्स्येमनोरथम्इदमस्तीदमपिमेभविष्यतिपुनर्धनम्/असौमयाहतःशत्रुर्हनिष्येचापरानपिईश्वरोऽहमहंभोगीसिद्धोऽहंबलवान्सुखी/आढ्योऽभिजनवानस्मिकोऽन्योऽस्तिसदृशोमयायक्ष्येदास्यामिमोदिष्यइत्यज्ञानविमोहिताः/अनेकचित्तविभ्रान्तामोहजालसमावृताःप्रसक्ताःकामभोगेषुपतन्तिनरकेऽशुचौ/आत्मसम्भाविताःस्तब्धाधनमानमदान्विताःयजन्तेनामयज्ञैस्तेदम्भेनाविधिपूर्वकम्/अहङ्कारंबलंदर्पंकामंक्रोधंचसंश्रिताःमामात्मपरदेहेषुप्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः/तानहंद्विषतःक्रूरान्संसारेषुनराधमान्क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेवयोनिषु/आसुरींयोनिमापन्नामूढाजन्मनिजन्मनिमामप्राप्यैवकौन्तेयततोयान्त्यधमांगतिम्/त्रिविधंनरकस्येदंद्वारंनाशनमात्मनःकामःक्रोधस्तथालोभस्तस्मादेतत्त्रयंत्यजेत्/एतैर्विमुक्तःकौन्तेयतमोद्वारैस्त्रिभिर्नरःआचरत्यात्मनःश्रेयस्ततोयातिपरांगतिम्/यःशास्त्रविधिमुत्सृज्यवर्ततेकामकारतःनससिद्धिमवाप्नोतिनसुखंनपरांगतिम्/तस्माच्छास्त्रंप्रमाणंतेकार्याकार्यव्यवस्थितौज्ञात्वाशास्त्रविधानोक्तंकर्मकर्तुमिहार्हसि/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेदैवासुरसम्पद्विभागयोगोनामषोडशोऽध्यायः/अथसप्तदशोऽध्यायःश्रद्धात्रयविभागयोगः/अर्जुनउवाच/येशास्त्रविधिमुत्सृज्ययजन्तेश्रद्धयान्विताःतेषांनिष्ठातुकाकृष्णसत्त्वमाहोरजस्तमः/श्रीभगवानुवाच/त्रिविधाभवतिश्रद्धादेहिनांसास्वभावजासात्त्विकीराजसीचैवतामसीचेतितांशृणु/सत्त्वानुरूपासर्वस्यश्रद्धाभवतिभारतश्रद्धामयोऽयंपुरुषोयोयच्छ्रद्धःसएवसः/यजन्तेसात्त्विकादेवान्यक्षरक्षांसिराजसाःप्रेतान्भूतगणांश्चान्येयजन्तेतामसाजनाः/अशास्त्रविहितंघोरंतप्यन्तेयेतपोजनाःदम्भाहङ्कारसंयुक्ताःकामरागबलान्विताः/कर्षयन्तःशरीरस्थंभूतग्राममचेतसःमांचैवान्तःशरीरस्थंतान्विद्ध्यासुरनिश्चयान्/आहारस्त्वपिसर्वस्यत्रिविधोभवतिप्रियःयज्ञस्तपस्तथादानंतेषांभेदमिमंशृणु/आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाःरस्याःस्निग्धाःस्थिराहृद्याआहाराःसात्त्विकप्रियाः/कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनःआहाराराजसस्येष्टादुःखशोकामयप्रदाः/यातयामंगतरसंपूतिपर्युषितंचयत्उच्छिष्टमपिचामेध्यंभोजनंतामसप्रियम्/अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञोविधिदृष्टोयइज्यतेयष्टव्यमेवेतिमनःसमाधायससात्त्विकः/अभिसन्धायतुफलंदम्भार्थमपिचैवयत्इज्यतेभरतश्रेष्ठतंयज्ञंविद्धिराजसम्/विधिहीनमसृष्टान्नंमन्त्रहीनमदक्षिणम्श्रद्धाविरहितंयज्ञंतामसंपरिचक्षते/देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनंशौचमार्जवम्ब्रह्मचर्यमहिंसाचशारीरंतपउच्यते/अनुद्वेगकरंवाक्यंसत्यंप्रियहितंचयत्स्वाध्यायाभ्यसनंचैववाङ्मयंतपउच्यते/मनःप्रसादःसौम्यत्वंमौनमात्मविनिग्रहःभावसंशुद्धिरित्येतत्तपोमानसमुच्यते/श्रद्धयापरयातप्तंतपस्तत्त्रिविधंनरैःअफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैःसात्त्विकंपरिचक्षते/सत्कारमानपूजार्थंतपोदम्भेनचैवयत्क्रियतेतदिहप्रोक्तंराजसंचलमध्रुवम्/मूढग्राहेणात्मनोयत्पीडयाक्रियतेतपःपरस्योत्सादनार्थंवातत्तामसमुदाहृतम्/दातव्यमितियद्दानंदीयतेऽनुपकारिणेदेशेकालेचपात्रेचतद्दानंसात्त्विकंस्मृतम्/यत्तुप्रत्युपकारार्थंफलमुद्दिश्यवापुनःदीयतेचपरिक्लिष्टंतद्दानंराजसंस्मृतम्/अदेशकालेयद्दानमपात्रेभ्यश्चदीयतेअसत्कृतमवज्ञातंतत्तामसमुदाहृतम्/ॐतत्सदितिनिर्दे-शोब्रह्मणस्त्रिविधःस्मृतःब्राह्मणास्तेनवेदाश्चयज्ञाश्चविहिताःपुरा/तस्मादोमित्युदाहृत्ययज्ञदानतपःक्रियाःप्रवर्तन्तेविधानोक्ताःसततंब्रह्मवादिनाम्/तदित्यनभिसन्धायफलंयज्ञतपःक्रियाःदानक्रियाश्चविविधाःक्रियन्तेमोक्षकाङ्क्षिभिः/सद्भावेसाधुभावेचसदित्येतत्प्रयुज्यतेप्रशस्तेकर्मणितथासच्छब्दःपार्थयुज्यते/यज्ञेतपसिदानेचस्थितिःसदितिचोच्यतेकर्मचैवतदर्थीयंसदित्येवाभिधीयते/अश्रद्धयाहुतंदत्तंतपस्तप्तंकृतंचयत्असदित्युच्यतेपार्थनचतत्प्रेत्यनोइह/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेश्रद्धात्रयविभागयोगोनामसप्तदशोऽध्यायः/अथाष्टाद-शोऽध्यायःमोक्षसंन्यासयोगः/अर्जुनउवाच/संन्यासस्यमहाबाहोतत्त्वमिच्छामिवेदितुम्त्यागस्यचहृषीकेशपृथक्केशिनिषूदन/श्रीभगवानुवाच/काम्यानांकर्मणांन्यासंसंन्यासंकवयोविदुःसर्वकर्मफलत्यागंप्राहुस्त्यागंविचक्षणाः/त्याज्यंदोषवदित्येकेकर्मप्राहुर्मनीषिणःयज्ञदानतपःकर्मनत्याज्यमितिचापरे/निश्चयंशृणुमेतत्रत्यागेभरतसत्तमत्यागोहिपुरुषव्याघ्रत्रिविधःसम्प्रकीर्तितः/यज्ञदानतपःकर्मनत्याज्यंकार्यमेवतत्यज्ञोदानंतपश्चैवपावनानिमनीषिणाम्/एतान्यपितुकर्माणिसङ्गंत्यक्त्वाफलानिचकर्तव्यानीतिमेपार्थनिश्चितंमतमुत्तमम्/नियतस्यतुसंन्यासःकर्मणोनोपपद्यतेमोहात्तस्यपरित्यागस्तामसःपरिकीर्तितः/दुःखमित्येवयत्कर्मकायक्लेशभयात्त्यजेत्सकृत्वाराजसंत्यागंनैवत्यागफलंलभेत्/कार्यमित्येवयत्कर्मनियतंक्रियतेऽर्जुनसङ्गंत्यक्त्वाफलंचैवसत्यागःसात्त्विकोमतः/नद्वेष्ट्यकुशलंकर्मकुशलेनानुषज्जतेत्यागीसत्त्वसमाविष्टोमेधावीछिन्नसंशयः/नहिदेहभृताशक्यंत्यक्तुंकर्माण्यशेषतःयस्तुकर्मफलत्यागीसत्यागीत्यभिधीयते/अनिष्टमिष्टंमिश्रंचत्रिविधंकर्मणःफलम्भवत्यत्यागि-नांप्रेत्यनतुसंन्यासिनांक्वचित्/पञ्चैतानिमहाबाहोकारणानिनिबोधमेसाङ्ख्येकृतान्तेप्रोक्तानिसिद्धयेसर्वकर्मणाम्/अधिष्ठानंतथाकर्ताकरणंचपृथग्विधम्विविधाश्चपृथक्चेष्टादैवंचैवात्रपञ्चमम्/शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्मप्रारभतेनरःन्याय्यंवाविपरीतंवापञ्चैतेतस्यहेतवः/तत्रैवंसतिकर्तारमात्मानंकेवलंतुयःपश्यत्यकृतबुद्धित्वान्नसपश्यतिदुर्मतिः/यस्यनाहङ्कृतोभावोबुद्धिर्यस्यनलिप्यतेहत्वाऽपिसइमाँल्लोकान्नहन्तिननिबध्यते/ज्ञानंज्ञेयंपरिज्ञातात्रिविधाकर्मचोदनाकरणंकर्मकर्तेतित्रिविधःकर्मसङ्ग्रहः/ज्ञानंकर्मचकर्ताचत्रिधैवगुणभेदतःप्रोच्यतेगुणसङ्ख्यानेयथावच्छृणुतान्यपि/सर्वभूतेषुयेनैकंभावमव्ययमीक्षतेअविभक्तंविभक्तेषुतज्ज्ञानंविद्धिसात्त्विकम्/पृथक्त्वेनतुयज्ज्ञानंनानाभावान्पृथग्विधान्वेत्तिसर्वेषुभूतेषुतज्ज्ञानंविद्धिराजसम्/यत्तुकृत्स्नवदेकस्मिन्कार्येसक्तमहैतुकम्अतत्त्वार्थवदल्पंचतत्तामसमुदाहृतम्/नियतंसङ्गरहितमरागद्वेषतःकृतम्अफलप्रेप्सुनाकर्मयत्तत्सात्त्विकमुच्यते/यत्तुकामेप्सुनाकर्मसाहङ्कारेणवापुनःक्रियतेबहुलायासंतद्राजसमुदाहृतम्/अनुबन्धंक्षयंहिंसामनपेक्ष्यचपौरुषम्मोहादारभ्यतेकर्मयत्तत्तामसमुच्यते/मुक्तसङ्गोऽनहंवादीधृत्युत्साहसमन्वितःसिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारःकर्तासात्त्विकउच्यते/रागीकर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धोहिंसात्मकोऽशुचिःहर्षशोकान्वितःकर्ताराजसःपरिकीर्तितः/अयुक्तःप्राकृतःस्तब्धःशठोनैष्कृतिकोऽलसःविषादीदीर्घसूत्रीचकर्तातामसउच्यते/बुद्धेर्भेदंधृतेश्चैवगुणतस्त्रिविधंशृणुप्रोच्यमानमशेषेणपृथक्त्वेनधनञ्जय/प्रवृत्तिंचनिवृत्तिंचकार्याकार्येभयाभयेबन्धंमोक्षंचयावेत्तिबुद्धिःसापार्थसात्त्विकी/ययाधर्ममधर्मंचकार्यंचाकार्यमेवचअयथावत्प्रजानातिबुद्धिःसापार्थराजसी/अधर्मंधर्ममितियामन्यतेतमसावृतासर्वार्थान्विपरीतांश्चबुद्धिःसापार्थतामसी/धृत्याय-याधारयतेमनःप्राणेन्द्रियक्रियाःयोगेनाव्यभिचारिण्याधृतिःसापार्थसात्त्विकी/ययातुधर्मकामार्थान्धृत्याधारयतेऽर्जुनप्रसङ्गेनफलाकाङ्क्षीधृतिःसापार्थराजसी/ययास्वप्नंभयंशोकंविषादंमदमेवचनविमुञ्चतिदुर्मेधाधृतिःसापार्थतामसी/सुखंत्विदानींत्रिविधंशृणुमेभरतर्षभअभ्यासाद्रमतेयत्रदुःखान्तंचनिगच्छति/यत्तदग्रेविषमिवपरिणामेऽमृतोपमम्तत्सुखंसात्त्विकंप्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम्/विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम्परिणामेविषमिवतत्सुखंराजसंस्मृतम्/यदग्रेचानुबन्धेचसुखंमोहनमात्मनःनिद्रालस्यप्रमादोत्थंतत्तामसमुदाहृतम्/नतदस्तिपृथिव्यांवादिविदेवेषुवापुनःसत्त्वंप्रकृतिजैर्मुक्तंयदेभिःस्यात्त्रिभिर्गुणैः/ब्राह्मणक्षत्रियविशांशूद्राणांचपरन्तपकर्माणिप्रविभक्तानिस्वभावप्रभवैर्गुणैः/शमोदमस्तपःशौचंक्षान्तिरार्जवमेवचज्ञानंविज्ञानमास्तिक्यंब्रह्मकर्मस्वभावजम्/शौर्यंतेजोधृतिर्दाक्ष्यंयुद्धेचाप्यपलायनम्दानमीश्वरभावश्चक्षात्रंकर्मस्वभावजम्/कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यंवैश्यकर्मस्वभावजम्परिचर्यात्मकंकर्मशूद्रस्यापिस्वभावजम्/स्वेस्वेकर्मण्यभिरतःसंसिद्धिंलभतेनरःस्वकर्मनिरतःसिद्धिंयथाविन्दतितच्छृणु/यतःप्रवृत्तिर्भूतानांयेनसर्वमिदंततम्स्वकर्मणातमभ्यर्च्यसिद्धिंविन्दतिमानवः/श्रेयान्स्वधर्मोविगुणःपरधर्मात्स्वनुष्ठितात्स्वभावनियतंकर्मकुर्वन्नाप्नोतिकिल्बिषम्/सहजंकर्मकौन्तेयसदोषमपिनत्यजेत्सर्वारम्भाहिदोषेणधूमेनाग्निरिवावृताः/असक्तबुद्धिःसर्वत्रजितात्माविगतस्पृहःनैष्कर्म्यसिद्धिंपरमांसंन्यासेनाधिगच्छति/सिद्धिंप्राप्तोयथाब्रह्मतथाप्नोतिनिबोधमेसमासेनैवकौन्तेयनिष्ठाज्ञानस्ययापरा/बुद्ध्याविशुद्धयायुक्तोधृत्यात्मानंनियम्यचशब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वारागद्वेषौव्युदस्यच/विविक्तसेवीलघ्वाशीयतवाक्कायमानसःध्यानयोगपरोनित्यंवैराग्यंसमुपाश्रितः/अहङ्कारंबलंदर्पंकामंक्रोधंपरिग्रहम्विमुच्यनिर्ममःशान्तोब्रह्मभूयायकल्पते/ब्रह्मभूतःप्रसन्नात्मानशोचतिनकाङ्क्षतिसमःसर्वेषुभूतेषुमद्भक्तिंलभतेपराम्/भक्त्यामामभिजानातियावान्यश्चास्मितत्त्वतःततोमांतत्त्वतोज्ञात्वाविशतेतदनन्तरम्/सर्वकर्माण्यपिसदाकुर्वाणोमद्व्यपाश्रयःमत्प्रसादादवाप्नोतिशाश्वतंपदमव्ययम्/चेतसासर्वकर्माणिमयिसंन्यस्यमत्परःबुद्धियोगमुपाश्रित्यमच्चित्तःसततंभव/मच्चित्तःसर्वदु-र्गाणिमत्प्रसादात्तरिष्यसिअथचेत्त्वमहङ्कारान्नश्रोष्यसिविनङ्क्ष्यसि/यदहङ्कारमाश्रित्यनयोत्स्यइतिमन्यसेमिथ्यैषव्यवसायस्तेप्रकृतिस्त्वांनियोक्ष्यति/स्वभावजेनकौन्तेयनिबद्धःस्वेनकर्मणाकर्तुंनेच्छसियन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपितत्/ईश्वरःसर्वभूतानांहृद्देशेऽर्जुनतिष्ठतिभ्रामयन्सर्वभूतानियन्त्रारूढानिमायया/तमेवशरणंगच्छसर्वभावेनभारततत्प्रसादात्परांशान्तिंस्थानंप्राप्स्यसिशाश्वतम्/इतितेज्ञानमाख्यातंगुह्याद्गुह्यतरंमयाविमृश्यैतदशेषेणयथेच्छसितथाकुरु/सर्वगुह्यतमंभूयःशृणुमेपरमंवचःइष्टोऽसिमेदृढमितिततोवक्ष्यामितेहितम्/मन्मनाभवमद्भक्तोमद्याजीमांनमस्कुरुमामेवैष्यसिसत्यंतेप्रतिजानेप्रियोऽसिमे/सर्वधर्मान्परित्यज्यमामेकंशरणंव्रजअहंत्वासर्वपापेभ्योमोक्षयिष्यामिमाशुचः/इदंतेनातपस्कायनाभक्तायकदाचननचाशुश्रूषवेवाच्यंनचमांयोऽभ्यसूयति/यइदंपरमंगुह्यंमद्भक्तेष्वभिधास्यतिभक्तिंमयिपरांकृत्वामामेवैष्यत्यसंशयः/नचतस्मान्मनुष्येषुकश्चिन्मेप्रियकृत्तमःभवितानचमेतस्मादन्यःप्रियतरोभुवि/अध्येष्यतेचयइमंधर्म्यंसंवादमावयोःज्ञानयज्ञेनतेनाहमिष्टःस्यामितिमेमतिः/श्रद्धावाननसूयश्चशृणुयादपियोनरःसोऽपिमुक्तःशुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम्/कच्चिदेतच्छ्रुतंपार्थत्वयैकाग्रेणचेतसाकच्चिदज्ञानसम्मोहःप्रनष्टस्तेधनञ्जय/अर्जुनउवाच/नष्टोमोहःस्मृतिर्लब्धात्वत्प्रसादान्मयाच्युतस्थितोऽस्मिगतसन्देहःकरिष्येवचनंतव/सञ्जयउवाच/इत्यहंवासुदेवस्यपार्थस्यचमहात्मनःसंवादमिममश्रौषमद्भुतंरोमहर्षणम्/व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहंपरम्योगंयोगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतःस्वयम्/राजन्संस्मृत्यसंस्मृत्यसंवादमिममद्भुतम्केशवार्जुनयोःपुण्यंहृष्यामिचमुहुर्मुहुः/तच्चसंस्मृत्यसंस्मृत्यरूपमत्यद्भुतंहरेःविस्मयोमेमहान्राजन्हृष्यामिचपुनः-पुनः/यत्रयोगेश्वरःकृष्णोयत्रपार्थोधनुर्धरःतत्रश्रीर्विजयोभूतिर्ध्रुवानीतिर्मतिर्मम/ॐतत्सदितिश्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सुब्रह्मविद्यायांयोगशास्त्रेश्रीकृष्णार्जुनसंवादेमोक्षसंन्यासयोगोनामअष्टादशोऽ-ध्यायः/ॐशान्ताकारंभुजगशयनंपद्मनाभंसुरेशम्विश्वाधारंगगनसदृशंमेघवर्णंशुभाङ्गम्/लक्ष्मीकान्तंकमलनयनंयोगिभिर्ध्यानगम्यम्वन्देविष्णुंभवभयहरंसर्वलोकैकनाथम्/
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
No comments:
Post a Comment